صدای پای شب دوشنبه‌ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

رادیو گفت و گو

صداي پاي شب

"صفویان" توجهی ویژه به اسطوره‌های تاریخی داشتند

نویسنده کتاب "زمان‌نگری و کیهان‌باوری در عصر صفویه" بن‌مایه این اثر تألیفی را بر اساس توجه خاصِ صفویان به داشتنِ تقویمِ تاریخی دانست و بر توجه ویژه آن‌ها به اسطوره‌ها تاکید کرد.

1400/06/22
|
09:49
|

بهزاد کریمی در مصاحبه با برنامه "صدای پای شب" در خصوص بن‌مایه کتاب "زمان نگری و کیهان باوری در عصر صفویه" اظهار کرد: این تألیف، حاصلِ پژوهش یک‌ساله در دوره پسادکتری بود که به دو مقاله ترجمه‌ای رسیدم.

کریمی با اشاره به‌قرار گرفتنِ دو مقاله در کنار کتاب مذکور گفت: این کتاب به سه وجهِ تقویمِ آئینی، زمانی و وقایع اشاره دارد و جرقه اصلی از اینجا به ذهنم رسید که آیا مورخانی که به‌صورت حرفه‌ای تاریخ می‌نوشتند، از این سه وجه تاریخی وام می‌گرفتند یا خیر؟!

وی با بیان اینکه با ورود به نگارش کتب، به مقوله‌ی زمان و انواعِ آن و نگاه انسان‌های قدیم به کیهان نیز توجه کرده است، ادامه داد: مجموعه این رویکردها منتج به شکل‌گیری این کتاب شد.

کریمی در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو، دررابطه‌با چرایی توجه ویژه صفویان به نگاشتنِ تقویم گفت: مطلب اصلی درباره تاریخ‌نگاری شکل گرفت ولی در جستار نخستین کتاب، توجه صفویان نیز به تاریخ بررسی شد.

وی با اعلام اینکه کتاب "زمان نگری و کیهان باوری در عصر صفویه" زمان را در مفهومِ اسطوره‌ای موردتوجه قرار داده است و توجهِ غالبِ مردم آن روزگار را به کیهان و آئین نمایان می‌سازد، گفت: زمان آئینی، در گستره وسیعِ اسطوره‌ای معنا می‌یابد؛ به‌عنوان‌مثال دهم محرم دارای کیفیتِ خاصِ اسطوره‌ای برای یک‌زمان تقویمی است.

کریمی همچنین نوروز را نیز همچون عاشورا دارای وجهِ اسطوره‌ای به زمان توصیف و تصریح کرد: "التفهیمِ ابوریحان" را دوست می‌دارم و در این کتاب نیز بسیار از تألیف ابوریحان استفاده کرده‌ام. نگاه او به تاریخ همراه باعظمت و در سطحی سیاسی اتفاق افتاده و به تاریخ نگاهی اسطوره‌ای نداشته است.

نویسنده کتاب "زمان نگری و کیهان باوری در عصر صفویه" در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو، در پاسخ به این سؤال که آیا زمان با تاریخ معنا و مفهوم می‌یابد یا خیر، گفت: تاریخ به معنای گذشته، بخشی از زمان است.

کریمی یادآوری کرد: جرقه اصلی کتاب با همین سؤال زده شد که آیا برداشتِ مورخان از زمان، بر تاریخ‌نگاری تأثیری دارد یا خیر!

وی اضافه کرد: بنده با اشاره به فقره‌های متعدد از تواریخ دوره صفویه نشان داده‌ام که چگونه یک پادشاه به‌واسطة حادثه‌ای کیهانی، به‌جای یک موجود دیگر که جبهه خیر را در مقابل شر مدیریت می‌کند، نشانده می‌شود.

کریمی گفت: یک مورخ رسمی این مهم را در تاریخ خود بازتاب داده است و لذا پیوند خوبی میان تاریخ‌نگاری، کیهان و زمان می‌بینید.

دسترسی سریع
صدای پای شب