صدای پای شب دوشنبه‌ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

رادیو گفت و گو

صداي پاي شب

"سکوت" سرشار از شعر است

یک شاعر و ترانه‌سرا در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو، تاکید کرد: "سکوت" نزد ما ایرانیان به عنوان یک ارزش تلقی شده و ریشه‌ای بالابلند در فرهنگ، عرفان، اخلاق و آموزه‌های تربیتی دارد.

1400/06/23
|
13:01
|

هادی حسینی نژاد با حضور در استودیوی پخش زنده برنامه "صدای پای شب" رادیو گفت وگو به عبارت آشنایی که می‌گوید "سکوت سرشار از ناگفته هاست" اشاره کرد و گفت: سکوت حتی سرشار از شعر است و به تعبیری دیگر، اگر به جا و درست در یک اثر هنری استفاده شود، تاثیر گذاری بیشتری از کلام خواهد داشت.

وی معتقد است بسامد سکوت در شعرِ شعرای مختلف، کاربردهای بسیاری دارد و سکوت کردن در اشعار شعرا، تکرار شده است و از دیگر سو به مفهومِ سکوت نیز اشاره کرده‌اند.

حسینی نژاد در ادامه سکوت را به خلأ صدا تشبیه کرد که شعر و شاعر را در بر می‌گیرد و فضا و اتمسفر خاصی را به مخاطب القا می‌نماید؛ در این بین "سکوت" ریشه‌ای بالابلند در فرهنگ، عرفان، اخلاق و آموزه‌های تربیتی دارد.

این شاعر و ترانه سرا در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو، به دستگاهِ نشانه شناسی نزدِ کارشناسان اشاره کرد که از "دال و مدلول" تشکیل شده است و در عالم هنر یک ملودی، تصویر، نقاشی و شعر به عنوان پیام ارسال و در حقیقت به عنوان یک "دال" در نظر گرفته می‌شود که به یک "مدلول" اشاره دارد.

حسینی نژاد خاطرنشان کرد: در حوزه ادبیات، نشانه شناسی به عنوان "زبان" تلقی می‌شود و در این بین کتابِ "اسطوره امروز" به یک نظام نشانه شناختیِ دو مرحله‌ای اشاره می‌کند. مرحله نخست، دال و مدلول را شامل می‌شود ولی در مرحله دوم، ممکن است پا را به دنیای اسطوره‌ها بگذاریم.

وی افزود: در این بین، "مدلول" در نظامِ معنایی دیگر تعبیر می‌شود و در این بین مثال‌های بسیاری وجود دارد که اتفاقا ریشه در اسطوره دارد. مثلا می‌گوید "فلانی دندان گرد است". در این میان یک "دندانِ گرد شکل" مورد نظر ما نیست؛ بلکه دندان یک دال و "دندان گردی" به عنوان مدلولِ اولیه تلقی می‌شود. از دیگر سو، "گردی" یک دال برای مدلول محسوب می‌شود که در یک نظامِ دیگر نمایانگرِ خساست است.

حسینی نژاد در رادیو گفت‌وگو با بیان این تعریف پیچیده، سکوت را شاملِ همین تعریف معرفی کرد و گفت: "سکوت" خود به خود به معنای ساکت و خاموش شدن صداست ولی در زبان، کارکردهای فراوانی می‌یابد؛ از جمله اینکه گاه کارکرد ترس دارد. مثلا می‌گویند زبانِ فلانی از ترس بند آمده است (و ساکت شده است). این سکوت گاه نشانه تعجب است (فردی از تعجب ساکت و هاج و واج می‌ماند) و گاه نشانه شرمندگی است و در عبارت می‌گوید (فلانی از شرم حرفی برای گفتن نداشت).

تمام این مثال‌ها و دیگر تمثیلات در یک نظام ثانویه معنا می‌یابد و در زبان و ادب فارسی، کارکردهایی فوق العاده زیاد دارد.

دسترسی سریع
صدای پای شب