صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

شنبه تا چهارشنبه از ساعت 20:00 به مدت 60 دقیقه

بازرس عالی و قانونی اتحادیه ناشران گفت: اگر حقوق معنوی اثری نقض شود ورثه آن صاحب اثر می توانند شکایت کنند و بعد از 50 سال حاکمیت حافظ حقوق معنوی پدیدآورندگان است.

برنامه «گفت و گوی فرهنگی» رادیو گفت و گو با موضوع تالیف یا اقتباس، بررسی چالش های پیش رو اقتباس در فرهنگ و هنر و با حضور دکتر سید عباس حسینی نیک بازرس عالی و قانونی اتحادیه ناشران و مدیر مسئول انجمن ناشران دانشگاهی و مدیر انتشارات مجد به روی آنتن رفت.

سید عباس حسینی نیک با اشاره به اینکه به طور کلی یک اثر ادبی و هنری که مورد حمایت قانون قرار می گیرد، اصولا اثری اصلی و اصیل است، تصریح کرد: یعنی اثری است که توسط پدید آورنده خلق می شود که مبدا خلقش همان تالیف یا خلق اثر است.

وی با تاکید بر اینکه انجام اثر اشتقاقی، غیر قانونی نیست، تصریح کرد: اقتباس یا تلخیص یا حاشیه زدن بر یک کتاب یا شرح یک کتاب، همگی آثار اشتقاقی می باشند و قانونی هستند ولی دارای یک شرط هستند و آن این است که حقوق پدیدآورنده اصلی رعایت شود.

بازرس عالی و قانونی اتحادیه ناشران با ذکر اینکه حقوق مالکیت ادبی و هنری یا حقوق آفرینش های فکری شامل دو حق مادی و معنوی مهم هستند، عنوان کرد: در مالیکت فکری، حقوق مادی دارای دوخصوصیت مهم است اول اینکه قابلیت واگذاری وجود دارد و دوم اینکه دائمی نیست یعنی از زمانی که یک اثر منتشر یا تالیف می شود تا یک مدت زمانی حمایت می شود. آثار مکتوب عموما تا 50 سال بعد از فوت پدید آورنده حمایت می شوند. آثار سینمایی و عکاسی تا 30 سال بعد از عرضه یا اکران آن ها حمایت می شوند و بعد از این مدت، حقوق مادی آن ها آزاد می شود.

وی با تاکید بر اینکه دولت حافظ حقوق معنوی پدید آورندگانی است که مدعی العموم هستند، متذکر شد: حقوق معنوی اگر نقض شود ورثه آن صاحب اثر می توانند شکایت کنند و بعد از 50 سال حاکمیت حافظ حقوق معنوی پدیدآورندگان است بنابراین چنانچه از کتاب حافظ شعری حذف شود یا تغییری پیدا کند، وزارت ارشاد به عنوان نماینده دولت می تواند مانع شود ولی شاکی خصوصی وجود ندارد.

حسینی نیک در گفتگو با رادیو گفت و گو به حقوق معنوی در مالکیت فکری اشاره داشت و گفت: حقوق معنوی قابل واگذاری نیست و دائمی است، یعنی نمی شود کتابی را نویسنده ای به سفارش فرد دیگری بنویسد و آن فرد با دادن حق و حقوق نویسنده، کتاب را به نام خودش انتشار دهد. این خلاف قانون است و حتی اگر توافقی هم شده باشد و بعدا پدید آورنده مدعی باشد حق با وی است البته با جبران خسارت.

وی با بیان اینکه صلاحیت اعمال حقوق مالکیت ادبی و هنری، صلاحیت سرزمینی است، توضیح داد: صلاحیت ها یا شخصی است و یا سرزمینی. در صلاحیت شخصی، فرد در هرکجای دنیا که تخلفی را انجام دهد در برابر آن مسئول است ولی در صلاحیت سرزمینی، داخل محدوده جغرافیایی مثلا ایران اگر تخلفی انجام شود بر اساس قوانین جمهوری اسلامی رسیدگی می شود.

مدیر مسئول انجمن ناشران دانشگاهی با ذکر اینکه صلاحیت حقوق مالکیت ادبی و هنری، سرزمینی است، گفت: در ماده 22 قانون حمایت از حقوق مولفان و منصفان و هنرمندان مصوب سال 48، حقوق مادی آثاری مورد حمایت است که برای نخستین بار در داخل ایران منتشر شده باشند. بنابراین فیلم های سینمایی هم چنانچه برای اولین بار خارج از ایران منتشر و اکران شده باشند، تبعا در داخل، اکران حقوق مادی شان از ابتدا قابل حمایت نیست. همچنین حقوق معنوی پدید آورندگان آن فیلم های سینمایی علل ابد در همه جای دنیا و برای همیشه قابل حمایت است و کسی حق ندارد فیلم های سینمایی را حتی اگر 100 یا 200 سال پیش هم تولید شده باشند، حقوق معنوی نقض شود.

وی افزود: از انواع حقوق معنوی دو نوع حق را قانونگذار در کشور پذیرفته، حق سرپرستی و حق تمامیت. در حق سرپرستی، پدیدآورندگان حق دارند که نامشان در آثارشان بدون تغییر حفظ شود که بعضا در کتاب ها یا فیلم ها اسم بعضی از کارگردانان را در کنار پدیدآورندگان اضافه می کنند، تخلف است و نباید در کنار اسم پدید آورنده چیزی اضافه شود.

حسینی نیک در ادامه گفت: در تمامیت، پدید آورنده بر همه مباحثی که می نویسد سلطنت دارد و کسی حق ندارد که مباحثی از آن کتاب یا بخش هایی از آن فیلم را کم کند.

وی در خصوص ممیزی ها در دولت، توضیح داد: وقتی یک اثر فکری می خواهد منتشر یا پخش شود، یکسری حقوق پیشینی و یکسری حقوق پسینی بر آن مترتب است. حقوق پیشینی آن بین ناشر و پدید آورنده است که همین حقوق مالکیت ادبی و هنری است که باید رعایت شود. یک حقوق پسینی نیز بین ناشر و دولت است که هر اثری قابل انتشار نیست بنابراین حاکمیت می تواند آن را متوقف کند.

مدیر انتشارات مجد افزود: چنانچه وزارت ارشاد متذکر شود که بخشی از اثر حذف شود و پدیدآورنده نپذیرد، قابل انتشار نیست و اگر منتشر کرد، تخلف است.

مرتبط با این خبر

  • هنوز با استانداردهای زبان فارسی فاصله داریم

  • ضرورت بومی سازی منابع آموزشی در کشور

  • لزوم توجه نظام آموزشی به رشد فرهنگی و تربیتی معلمان

  • گفت و گوی فرهنگی و نگاهی به جایگاه گویشهای بومی در مدارس خواهد داشت

  • ضرورت تربیت معلمان با رویکرد و سواد پژوهشی

  • اکثر فارغ التحصیلان کتابداری بیکارند/ امکان مراجعه آنلاین کودکان به کتابخانه ملی

  • اهمیت نیازهای فرهنگی معلمان کمتر از معیشت آنها نیست

  • قابلیت مدارس برای تبدیل به فضای جشنواره ای و عاری از رقابت

  • رغبتی برای جذب فارغ التحصیلان کتابداری وجود ندارد

  • اعلام ویژه برنامه های رادیو گفت و گو به مناسبت هفته گرامیداشت مقام معلم