گفت‌وگوی فرهنگی شنبه تا چهارشنبه از ساعت 20:00 به مدت 60 دقیقه

رادیو گفت و گو

گفت و گوي فرهنگي

ذبیحی‌فر در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو؛ سبک‌بندی به معنی ارزش‌گذاری موسیقی نیست

یک استاد دانشگاه گفت: ما نباید فکر کنیم اگر اسمی را روی نوعی از موسیقی می‌گذاریم، یعنی آن را ارزش‌گذاری می‌کنیم.

1399/12/05
|
07:38
|

احسان ذبیحی‌فر آهنگساز، نوازنده و استاد دانشگاه در برنامه «گفتگوی فرهنگی» رادیو گفت‌وگو ویژه سی و ششمین جشنواره موسیقی فجر با موضوع «ژانربندی انواع موسیقی» گفت: تأکیدی که بر نوع‌بندی‌ها داریم به معنای ارزش‌گذاری هیچ نوع موسیقی بر نوع دیگری نیست. ممکن است یک نوعی از موسیقی مخاطبان بیشتری و در یک منطقه‌ای از ایران بیشتر کاربرد داشته باشد.

وی ادامه داد: ما نباید فکر کنیم اگر اسمی را روی یک موسیقی می‌گذاریم، یعنی داریم آن را ارزش‌گذاری می‌کنیم. ما به خاطر اینکه در ارکستر ملی چند ساز ملی وجود دارد نام آن را ارکستر ملی گذاشته‌ایم، در حالی‌که در ارکستر سمفونیک هم این سابقه وجود دارد. اگر می‌گفتیم ارکستر موسیقی ملی تکلیف مشخص‌تر می‌شد.

ذبیحی‌فر تصریح کرد: لازم است که تأکید کنیم در همه انواع هنرها در طول تاریخ این انواع ژانرها وجود داشته تا تکلیف هر هنر و موسیقی با مخاطب و محدوده‌هایی که در آن حیطه خلاقیت‌ها انجام می‌شود، مشخص شود. فکر می‌کنم موسیقی عامه‌پسند طبقه‌بندی‌هایی دارد. بهتر است که موسیقی عامه‌پسند یا مردمی را به‌عنوان یک دسته بزرگتر در نظر بگیریم و بعد انواع آن را مشخص کنیم.

**براساس نوع موسیقی باید دسته بندی انجام شود

این مدرس دانشگاه گفت: فکر می‌کنم مخاطبان موسیقی در هر فرهنگی باید متناسب با نوع جریان‌های موسیقی که در آن جغرافیا وجود دارد تصمیم‌گیری کنند. مثلاً در هندوستان ممکن است تک‌نوازی سیتار که موسیقی هنری هم محسوب می‌شود دو هزار مخاطب کاملاً جدی داشته باشد.. پیشنهاد می‌کنم ملاک‌ را اسم خواننده‌ها و نوازنده‌ها قرار ندهیم، بلکه باید براساس نوع موسیقی این دسته‌بندی‌ها انجام شود.

وی با اشاره به اینکه در این حوزه به طور کلی دو رویکرد وجود دارد توضیح داد: نخست مخاطبان و نوع جامعه‌ای که به نوعی از موسیقی علاقه‌مند می‌شود و دوم خود بنیان‌های موسیقیایی یک نوعی از موسیقی. ما درباره مخاطبان و چهره‌ها صحبت می‌کنیم. البته این‌ها می‌توانند مصداق‌هایی باشند برای آن دسته دومی که عرض کردم. به نظرم کار همایون شجریان در آلبوم «آرایش غلیظ» با کار او در آلبوم «ناشکیبا» دو ژانر مختلف است. همایون شجریان می‌تواند در انواع متعددی از گونه‌های مختلف موسیقی فعالیت کند.

این نوازنده و آهنگساز در این رابطه با آثار ارسال شده به جشنواره موسیقی فجر هم اظهار داشت: ما بعضی از موسیقی‌ها را داشتیم که در هیچ‌کدام از ژانرهای موجود نمی‌گنجیدند. این خودش یک بحث است ولی بحث دیگر این است که ما کارها را با کد می‌شنیدیم و نمی‌دانستیم اثر متعلق به چه کسی است. البته ما در جامعه موسیقی زندگی می‌کنیم و ممکن بود برخی از آثار را بشناسیم و حدس بزنیم آن آثار متعلق به چه کسی است.

**جشنواره موسیقی فجر رو به ایمن تر شدن می رود

در ادامه این گفت‌وگو ذبیحی‌فر گفت: امسال در جشنواره موسیقی فجر در بخش حقوقی اقداماتی انجام دادند تا رضایت هر کسی که در جشنواره شرکت کرده است، گرفته شود. فکر می‌کنم جشنواره موسیقی فجر از این نظر دارد یک سمت و سو پیدا می‌کند و ایمن‌تر می‌شود. نیاز است که دفتر موسیقی فعالان و متولیان موسیقی را دور هم جمع کند تا بتوانند نوع‌بندی‌ها را برای سال‌های آتی مشخص کنند.

وی افزود: فکر می‌کنم این جشنواره با این وسعت ژانر حتی باید رویکردهای دقیق‌تری درباره نوع برگزاری بخش مسابقه جشنواره داشته باشد. جشنواره موسیقی فجر باید در سال‌های آتی به یک سیاست مشخصی برسد تا بخش مسابقه جشنواره به لحاظ فنی و تخصصی کیفیت بالاتری باشد.

**واژگان در حوزه موسیقی باید تعریف شوند

ذبیحی فر اضافه کرد: هر چقدر آگاهی عمومی و تخصصی بالاتر برود تکلیف روشن‌تر می‌شود. ما برای بسیاری از شرایط موسیقی نداریم و موسیقی‌هایی به شکل نادرست پخش می‌شود. ما در همین ژانرهای محدودی که داریم هم، آهنگساز اثر خودش را در ژانر دیگری معرفی می‌کند. چرا باید یک نوعی از موسیقی را ارائه کنیم که خودمان نمی دانیم این ژانری که ارائه می‌کنیم چه ژانری است؟ به نظرم لازم است که یک کار تخصصی‌تری انجام شود و یک سری واژگان رمزگشایی شود و نتیجه آن به آگاهی عموم و متخصصان برسد.

دسترسی سریع
گفت و گوی فرهنگی