گفت‌وگوی سیاسی شنبه تا چهارشنبه از ساعت ساعت 17:30 به مدت 60 دقیقه

رادیو گفت و گو

گفت و گوي سياسي

یك حقوقدان: اعلامیه حقوق بشر اسلامی به مرحله اجرا و الزام‌ نرسیده است

یک حقوقدان با بیان اینکه اعلامیه حقوق بشر اسلامی فاقد ضمانت اجرا و الزام اور است، مطرح کرد: تفاوت اعلامیه حقوق بشر اسلامی و جهانی در روح حاکم بر این دو است.

1397/05/15
|
10:00
|

برنامه "گفت‌وگوی سیاسی" با موضوع (روز حقوق بشر اسلامی) با حضور دکتراحمدرضا توحیدی، عضو هیئت علمی دانشگاه و حقوقدان روانه آنتن رادیوگفت‌وگو شد.

احمدرضا توحیدی در مصاحبه با رادیوگفت‌وگو بیان کرد: اعلامیه حقوق بشر به 1948 یعنی در اوائل تشکیل سازمان ملل متحد برمی‌گردد، در آن مقطع کل کشورهای استقال یافته دنیا تقریبا 77 کشور بودند، در واقع یکی از ادعاهای کشورهای مسلمان حضور نداشتن در سازمان ملل در آن برهه و نداشتن آراء کمی و موثر است که بتوانند اعلامیه حقوق بشر را منقح کنند و دیدگاه‌های خودشان را به عنوان نسبی‌گرایی فرهنگی یا دینی مطرح کنند.

وی افزود: اعلامیه حقوق بشر از لحاظ کمی شامل 30 ماده است و اعلامیه حقوق بشر اسلامی 25 ماده اما تقریبا قریب به اتفاق مفاهیم را در خود جای داده است. اما تفاوت اعلامیه حقوق بشر اسلامی و جهانی در روح حاکم بر این دو است. در اعلامیه حقوق بشر 1948 نگرش اومانیستی و فردگرایی است و مبتنی بر سرشت طبیعی فرد. در حالی‌که در نگرش اسلامی قائل به خلاقیت خداوند هستیم و اینکه تمام قواعد ناشی از اوست و او به عنوان عالم و حکیم منافع بشر را هم می‌بیند. بنابراین از 1975 تقریبا طرح حقوق بشر اسلامی آغاز و پس از آن در 1990 در قاهره تصویب شد. گرچه از لحاظ اجرایی و سندسازی و الزام‌آوری اعلامیه اسلامی حقوق بشر به کارآیی بایسته خودش نرسید.

این حقوقدان ادامه داد: بحث ازدواج، سقط جنین یا حقوق جنین در اعلامیه حقوق بشر اسلامی پیش‌بینی شده است. همچنین در آن رابطه کرامت انسانی بیشتر پررنگ شده است. در این میان نکته‌ای که وجود دارد، طبق‌نظر شهید مطهری اشاره می‌کند به آیه «لقد کرمنا» منظور این نیست که در معاشرت با انسان به او احترام بگذاریم، بلکه مقصود این است که کرامت و شرافت را خدا در سرشت انسان‌ها قرار داده است. لذا این کرامت و شرافت جزء سرشت و فطرت انسان‌هاست، برای همین مهم‌ترین تفاوت رویکردی اومانیستی و اسلام است.

احمدرضا توحیدی گفت: در ساختار اعلامیه حقوق بشر معاهدات مختلفی اعم از کنوانسیون منع شکنجه، منع تبعیض و غیره که در واقع مفاد اعلامیه را جداگانه کارسازی کرده است. اما به دلیل تشتت برداشت یا افتراقات سیاسی میان کشورها حرکت‌های مختلفی برای کارسازی صورت گرفته، اما هنوز این مفاد در جامعه بین‌المللی کارسازی نشده است.

وی افزود: مفاهیم حقوق بشر اسلامی موضوع جدیدی نیست و از 1400 سال پیش مفاهیمی مانند حق رای و مالکیت در جامعه اسلامی مطرح بوده است. اما در دنیای امروز چندی است که کشورهای اسلامی به تکاپو افتادند تا این مفاهیم را به کار بگیرند. چنان‌که در آن زمان امام علی(ع) به مالک اشتر می‌گوید: به عنوان حاکم مهربانی با مردم را پوشش دل خویش قرار دِه و با همه دوست و مهربان باش. مبادا هرگز چنان حیوان شکاری باشی که خوردن آنها را غنیمت شماری.

این عضو هیئت علمی دانشگاه ادامه داد: در اعلامیه جهانی حقوق بشر، عبارات کلی را همچون برابری، تساوی، عدم تبعیض داریم. کشورهای غربی نیز به واسطه همگونی خیلی از کشورها که در واقع سکولار، اومانیست یا بی‌دین هستند، توانستند در کنفرانس‌ها مختلف این مفاد را در معاهدات بعدی مطرح کنند. متاسفانه به اصطلاح 57 کشور اسلامی در موضوعات اختلاف‌نظر دارند و نتوانستند با هم همفکری و اجماع‌سازی داشته باشند. برای مثال سه سال بعد از اعلامیه اسلامی حقوق بشر در کنفرانس حقوق بشر وین 1993، ایران و برخی از کشورها تلاش کردند به مفادی در سند نهایی این کنفرانس اشاره کنند، اما با شدت کشورهای غربی مقابله کردند و نگذاشتند حتی یک بند از آن مطرح شود. با این تلقی که می‌گفتند شما تلاش دارید برتری‌جویی دین اسلام را نشان بدهید.

دسترسی سریع
گفت و گوی سیاسی