صبح و گفت‌وگو شنبه تا چهارشنبه از ساعت 7:00 به مدت 90 دقیقه

رادیو گفت و گو

صبح و گفت‌وگو

بررسی منشا ویروس كرونا؛ خفاش، پنگولین یا دست‌کاری ژنتیکی؟

محمود تولایی عنوان کرد: بررسی ویروس کرونا گمانه‌زنی‌های زیادی را به وجود آورد. یکی از ظن‌ها این است که چه تغییراتی اتفاق افتاده که بسیار فراتر از کروناهای قبلی وضعیت بیماری را به ما نشان می‌دهد.

1399/01/20
|
11:58
|

رییس انجمن ژنتیک ایران در خصوص بررسی ژنتیک ویروس کرونا و تفاوت‌های آن با دیگر ویروس‌ها در رادیو گفت‌وگو و برنامه «روزنه» گفت: در اخبار شاهد بودیم که دو سوم از بیماران اولیه‌ای که در ووهان چین به کرونا مبتلا شدند از بازار حیوانات خرید کرده بودند. بازاری که در آنجا انواع حیوانات دریایی، هوایی، گربه، روباه و ... فروخته می‌شد.

وی افزود: وقتی این بیماری ظاهر شد و شیوع پیدا کرد بازار را بستند. از 500 نقطه نمونه‌گیری کردند و نمونه‌هایی که به دست آوردند 30 نمونه از آنها حاوی ویروس کرونا بودند و این نشان داد که این ویروس در مجموعه همان بازار منتشر شده و اینکه از کجا آمده است یعنی فردی یا یکی از کارکنان بازار آن را منتقل کرده همه را به تلاطم انداخت. کاری که انجام شد این بود که آنها بررسی کردند و متوجه شدند که این ویروس شباهت زیادی با کرونای سال 2003 دارد.

تولایی توضیح داد: کرونا بر مبنای شکل ویروس اطلاق می‌شود و ما در سال 2003 یکبار با شیوع کرونا ناشی از سارس مواجه بودیم که در آن زمان در دنیا 750 نفر از این نوع کرونا فوت کردند. شیوع کرونای دیگری در سال 2012 تا 2015 بود که پیک آن در سال 2014 و ناشی از مرس بود. در این شیوع نیز در دنیا حدود 450 نفر کشته شدند. در شیوع کرونای ناشی از کووید 19 امروز آمارها نشان می‌دهد که همه 205 کشور جهان مبتلا و نزدیک به 50 هزار نفر کشته شدند.

او افزود: وقتی ساختار ژنتیکی این ویروس‌ها را بررسی کردند متوجه شدند که ویروس کرونای 2019، 80 درصد شبیه سارس 2002 است همچنین بر اساس تجربه کرونای 2014 و 2003 قرار شد که این ویروس ساده‌تر گرفته شود ولی شدت ظهور و بروز به حدی بود که خیلی گمانه‌زنی‌های زیادی را به وجود آورد. یکی از ظن‌ها این است که چه تغییراتی اتفاق افتاده که بسیار فراتر از آن وضعیت بیماری را به ما نشان می‌دهد.

رییس انجمن ژنتیک ایران در رادیو گفت‌و‌گو بیان کرد: در بررسی‌ها مشخص شد که 96 درصد کرونای 2019 با ویروس کرونای خفاش همان منطقه شباهت دارد و به همین دلیل گفته می‌شود که اطمینان وجود دارد که خفاش‌ها منبع اصلی و اولیه کووید 19 هستند. بررسی‌های دیگری نشان داد پنگولین‌هایی که به تازگی آلوده شده بودند ساختارشان کاملا به کووید 19 شبیه‌تر است به همین جهت گفتند احتمال زیاد پنگولین‌ها هستند که حیوان واسطی بودند و کرونا را به انسان انتقال دادند.

وی همچنین تصریح کرد: مطالعات ژنتیکی، ساختارهای مولکولی و زیرمولکولی است که می‌تواند بسیاری از سوالات ما را پاسخ دهد، روش‌های تشخیصی ما را شکل دهد و پروسه‌ها و فرآیندهای تولید واکسن را مدیریت کند.

تولایی در خصوص شباهت 80 درصدی کرونای 2019 با کرونای 2003 در «روزنه» خاطرنشان کرد: این دو ویروس در سطح غشای خود پروتئین‌هایی دارند که می‌تواند به عنوان گیرنده سلول انسان را شناسایی کند و به آن بچسبد و وارد بدن شود و همچنین مکانیزم حیاتی سلول میزبان را به خدمت بگیرد و به سرعت ویروس را تکثیر کند.

رییس انجمن ژنتیک ایران گفت: نکته دیگری که مطرح است این است که بعد از مطالعات متوجه شدند که همین نقطه اتصالی که به سلول انسانی متصل می‌شود شش نقطه کلیدی دارد که روی سلول انسانی می‌نشیند.
مطالعات در سطح مولکولی نشان داده که فقط یکی از آن شش اسید آمینه‌ای که در کرونای 2003 بود مشابه اسیدهای آمینه کرونای 20019 است. بنابراین خیلی از تجربه‌های تشخیصی و روش‌هایی که در آن ویروس داشتیم اینبار به کار نمی‌آید چون جایگاه و ساختار تغییر کرده است.

او افزود: مطالعات دقیق‌تر و بیشتری که انجام شد دیدند وقتی با همین جایگاه گیرنده در خفاش مقایسه می‌کنند چهار اسید آمینه از شش اسید آمینه با یکدیگر مشابه هستند. در اینجا سوال پیش می‌آید که آن دو تفاوت در کجاست، ناشی از جهش در انسان یا حیوان واسط است یا ناشی از یک دستکاری ژنتیکی است.

تولایی در بخش پایانی مصاحبه خود با رادیو گفت‌وگو عنوان کرد: گام اول این است که بتوانیم نمونه‌هایی را از بیماران جمع‌آوری کنیم، مطالعات آزمایشگاهی روی آنها انجام شود، تجزیه و تحلیل بیوانفورماتیکی روی داده‌های ژنومی بیماران انجام شود و یک پایگاه داده ژنومی از ویروسی که مثلا در ایران چرخش کرده به دست بیاید و سپس با پایگاه‌های داده ژنومی که در سطح منطقه و دنیا منتشر شده مقایسه شود.

وی ادامه داد: در گام بعدی ما می‌توانیم با داشتن این اطلاعات برای دست‌یابی به روش‌های کارآمد کیت‌های تشخیصی، تولید واکسن در زمان کوتاه، انتخاب بهتر دارو و بررسی استعداد افراد مختلف به میزان ابتلا برسیم.

دسترسی سریع
صبح و گفت‌وگو