آوای قانون چهارشنبه ها از ساعت 11:00 به مدت 60 دقیقه

تصرف عدوانی مختص اموال غیرمنقول است

یک کارشناس حقوقی گفت: تصرف عدوانی هم در دعاوی کیفری و هم حقوقی مختص اموال غیرمنقول است.

1399/05/08
|
11:51
|

برنامه «آوای قانون» با موضوع «دعاوی تصرف عدوانی» با حضور محمدرضا پورقربانی(کارشناس حقوقی) از رادیو گفت‌وگو پخش شد.

پورقربانی درباره تصرف عدوانی گفت: تصرف عدوانی به معنای این است که کسی بدون رضایت دیگری و مجوز قانونی درباره اموال دیگران اعم از املاک و ساختمان تصرفاتی داشته باشد.

پورقربانی در پاسخ به اینکه آیا تصرف عدوانی ویژه املاک و اموال غیرمنقول است یا خیر، عنوان کرد: تصرف عدوانی هم در دعاوی کیفری و هم حقوقی مختص اموال غیرمنقول است. در عمل کیفری سوء نیت وجود دارد و شخص با علم و آگاهی می‌داند که این مال متعلق به دیگری است و آن را از تصرف صاحب مال بیرون می‌کند و به تصرف خودش در‌می‌آورد.

این کارشناس حقوقی افزود: در موضوعاتی که شخص تحت عنوان تصرف عدوانی آن را طرح دعوی می‌کند، ممکن است شخصی با سوء نیت و علم و آگاهی در اموال دیگران تصرف می‌کند، اما به هرحال شاکی طرح دعوای حقوقی را انتخاب می‌کند که نمی‌خواهد شخص متصرف مجازات شود و تنها خلع ید شود و دادگاه هم مجازات نمی‌کند.

وی در پاسخ به اینکه اگر شخصی در زمین فردی دیگر مزاحمت ایجاد کند و وسایل سنگین کشاورزی یا هر چیز دیگر قرار دهد، وصف عمل چیست و چه تفاوتی با مزاحمت دارد، گفت: در دعاوی تصرف عدوانی شاکی می‌تواند در طرح دعوا انتخاب کند به کدام یک از مراجع قضایی اعم از حقوقی و کیفری مراجعه کند، چون اگر راه کیفری را انتخاب کند، مرجع قضایی تشخیص می‌دهد که دارای وصف کیفری است یا خیر.

پورقربانی درباره تفاوت مزاحمت با تصرف عدوانی توضیح داد: در تصرف عدوانی شخص بدون رضایت صاحب مال در اموال غیرمنقول و متعلق به دیگری شامل مستحدثات، زمین و .... تصرف ایجاد می‌کند. در مزاحمت ملکی، مال از ید متصرف سابق یعنی مالک خارج نمی‌شود، اما اقدام شخص باعث مزاحمت در تصرفات ملکی او می‌شود؛ به عنوان مثال، اگر فرد ماشین‌آلات و زباله‌های ساختمانی را در ملک دیگری بریزد، این مزاحمت تلقی می‌شود.

این کارشناس حقوقی افزود: اگر این اقدامات به منظور رفع تصرف مالک و مالک قلمداد شدن شخص باشد؛ به نحوی که فرد هیچ تصرفی در اموال خود را نداشته باشد، مزاحمت محسوب می‌شود، چون باعث می‌شود مالک نتواند از ملک خود استفاده بهینه کند. از طرف دیگر اگر این ماشین‌آلات باعث شود که فرد نتواند وارد ملک خود شود و نتواند از آن استفاده کند و به دلیل تصرف نبوده، مزاحمت ملکی است.

وی درباره ممانعت از حق گفت: ممانعت از به معنای ماهوی حق نیست؛ بلکه به معنای این است که شخصی در ارتفاق-خانه یا حیات داریم و شخص برای رسیدن به ملک خود باید از ملک شما بگذرد- یا انتفاع-مثل این است که مالک اجازه دهد برای مدتی شخصی دیگر از میوه‌های باغش استفاده کند- دیگری ادعای حقی کند.

پورقربانی درباره حق ارتفاق توضیح داد: گاهی حق ارتفاق طبیعی است؛ یعنی ناشی از طبیعت املاک است؛ یعنی املاک بالادستی برای رسیدن آب به املاکی که در پایین دست دارند به ناچار باید از ملک شخصی دیگر بگذرند. گاهی حق ارتفاق ناشی از قرارداد است؛ یعنی طرفین بین خودشان قراردادی می‌بندند که چگونه بتوانند از املاک مجاور هم استفاده کنند.

وی افزود: گاهی هم حق ارتفاق در اثر اذن(اجازه) به وجود می‌آید؛ یعنی مالک به شخصی اجازه دهد که به مدت محدودی بتواند از ملکش استفاده کنند و فرد بعدها می‌تواند از اذن خود رجوع کند(اجازه‌اش را منتفی کند) اگر در این موارد شخصی بخواهد مانع عبور دیگری شود، شاکی می‌تواند شکایت یا دادخواستی برای رفع ممانعت ارائه دهد.

این کارشناس حقوقی درباره خلع ید و تصرف عدوانی توضیح داد: بین خلع ید و تصرف عدوانی شباهت‌ها و تفاوت‌هایی وجود دارد؛ شباهت آن در این است که شخصی ملک دیگری را بدون رضایت صاحب مالک غصب می‌کند. تفاوت آن در این است در دعوای خلع ید، خواهان باید حتما مالک آن مال-حتماً دارای سند رسمی باشد- غیرمنقول باشد تا بخواهد دعوای خلع ید را درخواست کند.

وی افزود: در دعوای تصرف عدوانی چه در بحث حقوقی و چه کیفری داشتن سند رسمی لازم نیست و در بحث حقوقی هرکس سابقه تصرف عدوانی داشته باشد، کفایت می‌کند.

دسترسی سریع
آوای قانون