آوای قانون چهارشنبه ها از ساعت 11:00 به مدت 60 دقیقه

"خلاقیت، نوآوری و رفاه" سه محصول حقوق مالکیت فکری

قاضی دادگستری گفت: حقوق مالکیت فکری در پی عدالت و به معنای رفاه است و در حقیقت میان نوآوران و مخترعان رقابت ایجاد کرده که نتیجه‌ آن منجر به افزایش سطح رفاه جامعه شود.

1399/05/29
|
10:46
|

حسن لجم اورک با حضور در برنامه "آوای قانون" رادیو گفت‌وگو، حقوق مالکیت صنعتی را قسمتی از مالکیت فکری از منظر عام دانست و گفت: قانون گذار این امتیاز را به نوآوران و کارآفرینان و مخترعان می‌دهد که البته موقت و انحصاری است.

وی افزود: این مالکیت حقوق و امتیازاتی را به دارندگان فکر و اندیشه می‌دهد تا نگره آن‌ها برای نوآوری‌های بعدی از بین نرود.

لجم اورک با بیان اینکه حقوق مالکیت فکری درپی ارتقای سطح نوآوری و دانش در جامعه است، افزود: مخترعان این موارد را وارد حوزه عمومی و جامعه کرده و منجر به رفاه افراد می‌شوند.

وی ادامه داد: حقوق مالکیت فکری درپی عدالت و به معنای رفاه است و در حقیقت میان نوآوران و مخترعان رقابت ایجاد کرده که نتیجه‌ آن منجر به افزایش سطح رفاه افراد جامعه شود.

لجم اورک با بیان اینکه در حقوق مالکیت فکری عدالت به معنای رفاه است، گفت: حقوق مالکیت فکری انحصاری است ولی در قانون اساسی اصل بر عدم انحصار می‌باشد. حال آنکه حقوق مالکیت فکری در دنیا مورد پذیرش قرار گرفته است چراکه باعث انگیزه بخشی به نوآوران شده و رفاه افراد جامعه را فزونی می‌بخشد.

وی ادامه داد: شخصی که نرم افزاری را اختراع کرده یا کتابی می‌نویسد، اگر مورد حمایت واقع نشود انگیزه‌های بعدی خود را از دست خواهد داد. پس یکی از دلایل توجیهی حقوق مالکیت فکری همین امر مهم –انگیزه برای اختراع- است.

لجم اورک در عین حال از وجود گروهی از افراد سخن گفت که مخالف انحصار در حقوق مالکیت فکری هستند و نتیجه گرفت: در تفسیر حقوق مالکیت فکری دو دیدگاه وجود دارد اما باید در نظر گرفت که این حقوق محور اقتصاد دانش بنیان و اقتصاد مقاومتی و امری بسیار حساس است.

وی در توضیح مطلب فوق گفت: دستور یک قاضی ممکن است منجر به پایان حیات تجاری، اجتماعی یا مدنی یک تاجر شود.

لجم اورک ضمن بازگشت به بحث قبلی، دو دیدگاه در حوزه مالکیت فکری را "برون سیستمی" و "درون سیستمی" معرفی کرد و گفت: حوزه درون سیستمی بدین معناست که حقوق مالکیت فکری تمام مقررات را در چارچوب یک قانون کلی وضع کرده و استثنائات را هم در نظر گرفته است و قضات هم از این چارچوب برای تفسیر حقوق مالکیت فکری استفاده می‌کنند.

وی افزود: این رویه را مربوط به کشورهای پیشرفته دانست و تفسیر "برون سیستمی" را ناظر بر تفسیر حقوق مالکیت فکری در سطح جامعه عنوان کرد که منافع سرمایه گذار و کارآفرین و جامعه بصورت متوازن و عادلانه برقرار شود.

لجم اورک افزود: دیدگاه برون سیستمی حقوق رقابت، کسب و کار و بازار را در نظر می‌گیرد که پرونده‌هایی بسیار حساس را شامل می‌شوند.

همچنین در این برنامه رادیویی امیرحسین برنایی، متخصص حقوق اختراع و مدرس کانون پتنت وضعیت نظام حقوقی کشور را در مالکیت صنعتی اینگونه تشریح کرد: اگر تنها مالکیت صنعتی را در راستای اختراعات بررسی کنیم، در می‌یابیم که ثبت اختراع باید 4 رکن اصلی را در نظر گیرد.

وی این 4 رکن اصلی را شامل مخترع و اختراع، سیستم کارگزاران یا وکلای پتنت، مرجع استعلام و نظام دادگاهی دانست و گفت: شرایط ثبت اختراع در ایران خوب نیست و فاصله بسیار زیادی با استانداردها در دنیا دارد.

برنایی افزود: بنده شبانه روز با مخترعان سر و کار دارم و تاکید می‌کنم توسعه علمی در حوزه اختراع ظرف 25 سال گذشته در کشور رواج یافته که محصولی بنام فناوری دارد.

وی از این بحث نتیجه گرفت: ایران در حوزه اختراع کشوری جوان است چراکه فناوری در ایران بیش از 10 سال سن ندارد.

برنایی ادامه داد: وقتی تعداد ثبت اختراع و کیفیت آن پایین باشد، نظام [مالکیت فکری] هم رشد نخواهد کرد.

وی ادامه داد: نظام بررسی اختراعات در سال‌های اخیر نه تنها پیشروی نداشته، بلکه با پس روی روبرو بوده و در حقیقت بر خلاف قواعد و عرف بین الملل که در نظام ثبت اختراع بعنوان قوانین پایه‌ای محسوب می‌شوند، عمل کرده‌ایم.

برنایی قلب ثبت اختراع را "نظام بررسی اختراع" معرفی کرد و گفت: اختراع باید با دقت و بر اساس اصول بررسی شود. این مسئله در دنیا از یک هارمونی تبعیت می‌کند و تمام کشورها از آن پیروی می‌نمایند.

وی مقوله ثبت و بررسی اختراع را مسئله‌ای کاملا حاکمیتی عنوان و خاطرنشان کرد: تفاوت ایران با سایر کشورها، بررسی اشتباه اختراعات است؛ چراکه این روند غیر حقوقی و غیر فنی و خارج از حاکمیت پیش می‌رود.

برنایی گفت: اختراعات در ایران توسط مراجع استعلام صورت می‌گیرد که سیستمی غیر حرفه‌ای و غیر اصولی است. بگونه‌ای که اختراعات به دانشگاه ارجاع شده و اساتیدی که هیچ دانشی در باب مالکیت فکری ندارند، دست به بررسی این اختراعات می‌زنند و هیچ استانداردی در این حوزه رعایت نمی‌شود.

دسترسی سریع
آوای قانون