ترنج دوشنبه ها از ساعت 11:00 به مدت 60 دقیقه

عضو كمیسیون مشورتی شورای عالی انقلاب فرهنگی: هر فردی در کنترل و بروز خشم دیگران نقش دارد

فیاض گفت: هرفردی می‌تواند به نوعی محیط بیرون و خشم دیگران را با یاد گرفتن چگونگی ادای واژه‌ها کنترل کند

1399/04/24
|
12:14
|

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت‌وگو؛ برنامه "ترنج" با موضوع خشونت کلامی و پیامدهای آن با حضور دکتر زهره سلطان محمدی، دکترای علوم ارتباطات اجتماعی و مدرس دانشگاه، دکتر مجید قنبری، کارشناس سواد رسانه‌ای و فضای مجازی و مدرس دانشگاه و ارتباط تلفنی با دکتر ایراندخت فیاض، عضو کمیسیون مشورتی شورای عالی انقلاب فرهنگی و دکترای روانشناسی تعلیم و تربیت روانه آنتن شد.

***ترنج: از منظر ارتباطات اجتماعی خشونت چه زمانی پدیدار می‌شود؟

سلطان محمدی: کلام زیر مجموعه رفتار است چیزی است که رفتارها را به یک هدف معطوف می‌کند و به آنها سمت و سو می‌دهد. هدف از بروز کلام این است که ما یک یا چند نیاز را در خود ارضا کنیم. زمانی که میان خواسته‌ها و داشته‌های ما با شرایط موجود و مطلوب ما فاصله ایجاد می‌شود، ممکن است شکلی از خشونت پدیدار شود.

***ترنج: چرا خشونت کلامی در فضای مجازی بیش تر و بی پروا تر از دنیای واقعی بروز پیدا می‌کند؟

دکتر قنبری: گاهی بخشی از خشونت‌های کلامی به پرخاشگری نسبت می‌دهند. در فضای مجازی با یک هویت دو گانه روبرو هستیم و این هویت برای افرادی که با یکدیگر در تعامل هستند به خوبی ملموس نیست و یک آزادی ذهنی برای آنها ایجاد می‌کنند. به معنای دیگر افراد حس می‌کنند در آن هویت پوششی می‌توانند بسیاری از درونیات خود را که عمدتا منفی است بروز دهند و از قضاوت اجتماع نسبت به خودشان مصون باشند.
خشونت‌های کلامی و به تعبیری پرخاشگری‌هایی که زیر پست‌های سلبریتی‌های اینستاگرام دیده می‌شود انبوهی از موضوعات منفی و تیره است که برخی از آن‌ها ریشه در درونیات و افکار کسانی است که در آنجا جرات ظهور و بروز می‌یابند.

*** ترنج : انسان‌ها چه زمانی از محیط پیرامون خود آسیب می‌بینند؟

دکتر فیاض: یکی از نیازهای اساسی انسان این است که بتواند با محیط اطراف خود ارتباطی را برقرار کند که بیشترین آورده و حمایت از محیط را به ارمغان داشته باشد. زمانی که نتوانیم این ارتباط خوب را برقرار کنیم آسیب می‌بینیم. محیط ما را حذف می‌کند و برخوردهای ناخوشایند به ما نشان می‌دهد، در مواقع مورد نیاز از ما حمایت نمی‌کند و احساس، انزوا، تنهایی و بی کسی حس‌های بسیار بدی برای هرانسان است که از این طریق دریافت می‌کند.

*** ترنج: کلام چگونه با رفتار ما خشونت را انتقال می‌دهد؟

سلطان محمدی: خشونت‌های کلامی یک لایه گسترده‌ای از رفتارهای ماست که گاه به شکل انتقاد است. ممکن است این انتقاد بدون توجه ما بار خشونت را القا کند یا به شکل شوخی‌های بیش از اندازه باشد. به دلیل اینکه مهارت‌های ارتباطی به شکل مطلوب وجود ندارد و آموزش درباره آن وجود نداشته است، نمی‌دانیم با طرف مقابل چگونه وارد گفتگو شویم و به همین دلیل وارد خشونت کلامی می‌شویم. در واقع اینجاست که نحوه بیان ما نشانه کیفیت رعایت اخلاق بیانی ماست و اخلاق بیانی رعایت حداکثر حرمت و کرامت انسانی در برخورد با دیگران برای انتقال موضوع است.
باید دید چگونه انتقال موضوع صورت بگیرد که مخاطب ما هم حرمت و عزت نفس خود را حفظ کند و هم بتواند از این گفتگو نتیجه مطلوب را بگیرد .

*** ترنج: آیا می‌توانیم خشم دیگران و محیط بیرونی که با آن برخورد داریم را کنترل کنیم و از بکاهیم؟

دکتر فیاض: آموزش چگونگی ایجاد ارتباط با دیگران هزینه زیادی ندارد. ما باید بیاموزیم هر گاه کسی واژه‌ها را به صورت ناپسند ادا می‌کند و از او نارضایتی، عصبانیت، تنفر و احساس خشم دریافت می‌شود نباید به آن احساس دامن بزنیم. اگر تن صدای خود را پایین تر بیاوریم، واژه‌ها را با لحن آرام تری ادا کنیم، می‌توانیم احساسات منفی برانگیخته شده در فرد مقابل را کاهش دهیم یا دست کم سبب افزایش خشم او نشویم.
در واقع نحوه گفتن کلمات می‌تواند به طرف مقابل آسیب روحی و خشونت وارد کند. گاهی تن صدای ما شخصیت طرف مقابل را تحقیر می‌کند، عصبانیت را تحریک می‌کند، شخص را در طرف دفاعی قرار می‌دهد و به خشونت وادار می‌کند و بی احترامی صورت می‌گیرد، بنابراین هرفردی می‌تواند به نوعی محیط بیرون و خشم دیگران را با یاد گرفتن چگونگی ادای واژه‌ها که یکسان هستند کنترل کند. این مسائل و راهکارها باید در نظام آموزشی به کودکان و نوجوانان آموزش داده شود.

دسترسی سریع
ترنج