هاشور شنبه ها و دوشنبه ها از ساعت 10:00 به مدت 60 دقیقه

کم کاری نهاد دین در برنامه‌های پیشگیرانه از اعتیاد

یک آسیب شناس اجتماعی با انتقاد از جامعه روحانیت و حوزویان در به اجرا درآوردن برنامه‌های پیشگیرانه از اعتیاد از قابلیت بالای معارف دینی اسلامی در مقابله با اعتیاد گفت و نمونه موفقی از استفاده چنین معارفی را در دنیا مثال زد.

1399/04/17
|
13:00

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت‌وگو، حجت‌الاسلام مجید هادی کارشناس مسائل خانواده و آسیب شناس اجتماعی در برنامه هاشور با موضوع «راهکارهای پیشگیرانه در کاهش نرخ اعتیاد» با بیان اینکه –صحبت کردن از- مواد مخدر یک بحث کاملا مهم و استراتژیک در جامعه‌مان است، گفت: اعتیاد یک کلیدواژه است که ذیل آن بسیاری از معضلات در بخش‌های مختلف ردیف می‌شود.
وی با اشاره به موضوعاتی همچون امنیت، اقتصاد و فرهنگ به عنوان سه رکن مهم از ارکان چهارگانه یک جامعه گفت: اعتیاد در همه ارکان جامعه تأثیر دارد و برآیندی از –شرایط- این ارکان است.

نیاز به سیاستگذاری کلان داریم

وی با اشاره به مثالی از گرانی کالا که تأثیر مولفه‌های مختلفی در آن دیده می‌شود، اعتیاد را برآیند و نتیجه و محصول بسیاری از معضلات و مشکلات جامعه دانست و گفت: خانواده، فرهنگ، آموزش و پرورش، امنیت و شرایط نظامی، وراثت و ژنتیک، مسائل اجتماعی و مذهبی و... را در پدیده اعتیاد موثر دانست و برآیند مشکلاتی در این بخش‌ها را در زمینه اعتیاد با اهمیت عنوان کرد.
هادی در ادامه گفت: تا وقتی یک سیاست کلی برای معضلات –کشور- نداشته باشیم نمی‌توانیم بر مصرف مواد مخدر به عنوان اعتیاد تمرکز کنیم، مصرف این مواد یک صورت ظاهری است. در این زمینه باید سیاست‌های کلی و کلان داشته باشیم.

شناسنامه دار کردن معتادان جواب نمی‌دهد!

وی در پاسخ به سوالی درباره طرح‌های شناسنامه دار کردن معتادان به عنوان یک راهکار پیشنهادی پیشگیری گفت: پیشگیری و مقابله خوب است اما اگر مجموعه‌ای تحت عنوان ستاد مبارزه با مواد مخدر داریم آن ستاد باید به همه این موضوعات شکل دهنده اعتیاد نظر داشته باشد.
این آسیب شناس اجتماعی گفت: در ارتباط با طرح شناسنامه دار کردن معتادان نظرات کارشناسی را ندیدم، اما چنین کاری امکان پذیر نیست. در حال حاضر شیوع اجتماعی مواد مخدر در نوجوانان را داریم، از سویی بین خانم‌ها و دختران جوان هم شیوع اعتیاد وجود دارد. همچنین در قشرهای مختلف اجتماعی اعم از تحصیلکرده و... هم گستره و شیوع اعتیاد را داریم. با این شرایط بعید می‌دانم امکان طرح شناسنامه دار کردن معتادان وجود داشته باشد یا از آن استقبال شود.

اعتیاد هم علت هم معلول

وی در ادامه با بیان اینکه چند سال با معتادان ارتباط داشتم و در جلسات معتادان در کمپ‌ها شرکت کردم و با 1000 نفرشان زندگی کردم، به طرح این موضوع پرداخت که با توجه به این عقبه تجربی هم معتقدم روش شناسنامه دار کردن معتادان جواب نمی‌دهد.
این کارشناس مسائل خانواده با بیان اینکه نیاز به بازتعریف اعتیاد و مواد مخدر داریم، گفت: مواد مخدر و ماهیت آن را نمی‌شناسیم. وقتی به کمپ‌ها برویم و با معتادان از قشرهای مختلف و سنین مختلف صحبت کنیم، آن وقت متوجه می‌شویم ما [اشاره به صاحبنظران حوزه اعتیاد] به یک سمت می‌رویم و مواد مخدر [اشاره به افراد درگیر] به سمت دیگر؛
وی با بیان اینکه اعتیاد هم علت است و هم معلول، اظهار داشت: این مسأله را دشوار می‌کند، باید در معارف‌مان و اعتقاد‌مان متمرکز باشیم. همچنین باید برنامه کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت داشته باشیم.

علاوه بر کار فرهنگی نیازمند برنامه‌های دیگر

این کارشناس مسائل خانواده همچنین با تأکید بر اینکه فقط با کارها و مسائل فکری و فرهنگی نمی‌شود مقابله کرد و لازم است برنامه‌های مبارزه‌ای با قاچاق انجام شده و در درمان و کانون‌های بازتوانی کارهایی انجام شود.
وی با اشاره به اینکه یک فهرست بلند بالا برای اقدامات در حوزه اعتیاد وجود دارد، گفت: براساس تحقیقی که انجام دادم اولویت اصلی آموزش و آگاهی است که اهمیت فوق العاده‌ای دارد.
وی با بیان اینکه در شرایط کنونی دنیا نمی‌توان محدودیت ایجاد کرد، به طرح این موضوع پرداخت که الان حتی افراد می‌توانند در گلخانه منزل‌شان مواد مخدر کشت کنند.

مسجد ظرفیت بی پایانی دارد

در بخش دیگری از این برنامه هادی در واکنش به نقدی درباره اینکه برای ارائه برنامه‌های آموزشی و آگاهی دادن به افراد از ظرفیت مساجد می‌توان استفاده کرد، در حالی که امروز مساجد خلوت هستند و شرایطی که بسیاری از افراد نوجوان در آن استمرار حضور داشته باشند، دیده نمی‌شود خاطر نشان کرد: نهاد حوزه و روحانیت باید در خصوص کم کاری‌شان در حوزه مواد مخدر [اشاره به برنامه‌های پیشگیرانه] جوابگو باشند؛ برای اینکه آنها برنامه ندارند و کاری نکردند. ما هم اگر کار می‌کنیم توسط شرایطی است که سردار نقدی، فرمانده وقت سازمان بسیج مستضعفین و سردار عرب ایجاد کرده‌اند که همین جا از آنها تشکر می‌کنم. به کمک اینها، ما [اشاره به تعدادی از روحانیون فعال در حوزه مسائل مواد مخدر] به صورت خودجوش وارد موضوع اعتیاد شدیم.

تجربه موفق استفاده انجمن معتادان گمنام از معارف

وی با بیان اینکه مسجد ظرفیت بی پایانی برای برنامه‌های پیشگیرانه اعتیاد دارد، درباره استفاده برنامه‌های انجمن معتادان گمنام (NA) از ظرفیت‌های معنوی صحبت کرد و گفت: در سنت‌ها و گام‌های این انجمن معارف‌مان دیده می‌شود. به عنوان مثال مناجات شعبانیه‌مان لبریز از معارفی است که در پروتکل‌های این انجمن استفاده شده است، همچنین از قرآن و ادعیه‌های ما استفاده کرده‌اند.
وی افزود: ما معارف و منابع ارزشمندی داریم اما از نظر مذهبی و ملی و ایرانی برای بخش اعتیاد کار نمی‌شود.
این آسیب شناس اجتماعی در بخش پایانی گفت: براساس ماحصل 100 جلسه فعالیت در کمپ به حدود 50 آیتم درباره علل گرایش به مواد مخدر رسیدم، یکی از این عوامل که به آن رسیدیم این بود که افراد معتاد در تعاریف‌شان از انسان در حوزه نظری و فکری مشکل دارند؛ فردی که به سمت مواد مخدر رفته است از نظر عزت نفس و جایگاه انسانی مشکل دارد.

دسترسی سریع
هاشور