صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

شنبه ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

مجید طامه گونه ای زبان ایرانی را متعلق به بخشی از مرز چین دانست و افزود: این زبان ها در مجاورت زبان های دیگر رو به افول قرار دارند و گویش وران آن نیز هر روز رو به کاهش است.

مجید طامه با حضور در برنامه "از پارسی تا فارسی" رادیو گفت و گو با اشاره به زبان ایرانی پشتو که در افغانستان رایج است، اظهار کرد: «این زبان از سده 16 میلادی آثاری مکتوب بر جای گذاشته است؛ زبان دیگر نیز آسی است که شمالغرب ایران رایج است.»

این زبان شناس ادامه داد: «بخشی از این زبان در قفقاز و بخشی در روسیه رایج است و همین زبان در دو گونه ایرونی و دیگوری مشهور است.»

طامه با بیان اینکه تلفظ ایرونی با لفظ مردم تهران قدیم، در تلفظ نام پایتخت تناسبی ندارد، افزود «گونه زبان ایرانی شرقی در افغانستان و تاجیکستان و حتی تا مرز چین رایج بوده است.»

***زبان فارسی از ایران تا چین امتداد یافته است

عضو هیئت علمی زبان شناسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی همچنین گونه دیگر زبان ایرانی را متعلق به بخشی مرز چین دانست.

طامه اضافه کرد: «این زبان ها در مجاورت زبان های دیگر رو به افول قرار دارند و گویش وران –سخن گویان به این زبان- نیز هر روز رو به کاهش است.»

***واژگانی که از فارسی باستان برجای مانده است

وی با ذکر مثالی ادامه داد: «در گونه های شرقی به خرگوش سیکک گویند و در زبان پشتو سوی گویند. همچنین در گونه ای دیگر سی می گویند که همگی به معنای خاکستری رنگ است.»

طامه در مصاحبه با رادیو گفت وگو افزود: «تمام این واژه ها بازمانده واژه خَرَگَ اوشِ در ایرانی باستان هستند که به معنای گوش هایی به مانند خر است.»

***واژگان وارداتی مونث و مذکر ندارند

در ادامه این برنامه ادبی عفت امانی، پژوهشگر گویش های گروه زبان و گویش های ایرانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به زبان راجی که گاه آن را منصوب به ری می دانند ولی در همدان نیز رواج دارد، گفت: «وقتی به سمت اصفهان حرکت کنیم، این اصطلاح کم کاربرد تر می شود.»

وی افزود: «برخی گویش ها از جاهایی دیگر وارد شده اند که فتحه و کسره نشانه مونث و مذکر بودن آن بشمار می رود؛ بعنوان مثال واژگان وارداتی از این دست هستند.»

امانی با بیان اینکه جمع بستن جز مشکلات برخی واژگان گویشی است، گفت: «گاه اسم ها در برخی گویش ها مفرد هستند ولی افعال آن جمع بسته می شوند. بعنوان مثال در برخی گویش ها این جمله را به کار می بریم: این ها حَیوان! که منظور اینست که این ها حیوان هستند.»

مرتبط با این خبر

  • کلمات یونانی و لاتین، مادر ترکیبات واژگانی زبان علم هستند

  • سرعت تحولات زبان و فرهنگ بسیار بالاست

  • بیشترین آسیب کنکورمحوری متوجه ادبیات فارسی است

  • معلمان مقطع ابتدایی با ادبیات فارسی بیگانه اند

  • درازنویسی؛ آفت کتب درسی است

  • قرآن؛ محور مطالعات بدیع الزمان فروزانفر بود

  • برای انتشار آثار فرهنگی و ادبی هیچ همکاری صورت نمی گیرد

  • دانشگاه و شعر با یکدیگر قهر هستند

  • انتظار از یک دانشگاهی برای تغییر در ادبیات و شعر، انتظار غلطی است

  • بررسی جایگاه شعر و ادبیات آیینی در صورت ماه رادیو گفت و گو