صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

شنبه ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

عضو هیئت علمی مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی گفت: ایرانیان زبان عربی را از تملک یک قوم خارج و آن را به زبان جهانی تبدیل کردند.

علی بهرامیان که در برنامه "از پارسی تا فارسی" حضور داشت، با بیان اینکه یکی از قدیمی ترین فعالیت های علمی و ادبی نگارش کتاب های اختصاصی در باب لغت و خاصه لغات عربی بوده است، گفت: «ایرانیان زبان عربی را از تملک یک قوم خارج و آن را به زبان جهانی تبدیل کردند.»

سر ویراستار گروه دانشنامه شبه قاره ادامه داد: «ایرانی ها نخستین کسانی بودند که احتیاج پیدا کردند که کتاب هایی در خصوص لغت بنویسند.»

وی افزود: «کتب زیادی حتی عربی به عربی نوشته شده که ریشه کلمه را می گیرند و گاه شواهدی از قرآن دریافت می کنند و معانی مختلف یک لغت را توضیح می دهند.»

بهرامیان اضافه کرد: «گاه کتب لغت از معنای خاص خارج شده و به تفصیل کلمات می پردازد؛ بعنوان مثال برای استشهاد یک لغت، فضای تاریخی را نیز برای آن تفسیر می کنند و این کتاب ها شکل دایره المعارف به خود می گیرد.»

وی با بیان اینکه لغت نامه بیشتر به یک دانش نامه می ماند، افزود: «در این راستا شرح حال بزرگانی چون ابن سینا نیز تحریر شده است.»

بهرامیان به رادیو گفت وگو گفت: «کتب لغتنامه در عهد ما آغاز کننده تدوین دایره المعارف بوده است که از صد سال گذشته در ذهن دهخدا شکل گرفت.»

وی یادآور شد: «در همان زمان انتقاداتی بوجود آمد که ای کاش لغتنامه دهخدا تنها یک لغتنامه بود و وارد اعلام نمی شد ولی با این وجود لغتنامه دهخدا تاریخ زبان فارسی است.»

بهرامیان ادامه داد: «در این راستا یک اصطلاح یا شرح حال برخی اشخاص به صحیح ترین شکل خوانده می شود حال آنکه کوتاه ترین کلمات نیز برای بسط و تفسیر آن به کار برده شده است.»

وی افزود: «اگر بخواهیم اجمالا بدانیم حضرت حافظ در کجا به دنیا آمده، چه استادانی داشته و خانواده او چگونه بودند، قطعا در یک دانشنامه بهتر به نکات اشاره می شود ولی در کتاب عنان سخن تا جایی که امکان دارد، رها می شود.»

بهرامیان ادامه داد: «دانشنامه کار را از هر جهت دشوارتر می کند چون در کوتاه ترین جملات و عبارات باید معانی را به خواننده منتقل کرد؛ البته در دانشنامه نظرات و تعابیر به استنادات متکی است و در نهایت نیز نام نویسنده می آید.»

وی افزود: «در دانشنامه یک مقاله تحقیقی کوتاه و درجه یک درباره موضوعات خواهیم داشت؛ حال آنکه اگر همین تحقیق بصورت فردی صورت گیرد، ساعت ها زمان می برد.»

بهرامیان خاطرنشان کرد: «دانش نامه می بایست بهترین و صحیح ترین اطلاعات را در کمترین میزان بدست خواننده بدهد.»

وی در بخشی دیگر از مصاحبه با رادیو گفت وگو اظهار کرد: «دانشنامه در گذشته معنی دیگری داشت و با کار امروز اندک تفاوتی می کرد.»

همچنین در این برنامه ادبی آمنه بیدگلی، معاون گروه دانشنامه زبان فارسیِ فرهنگستان با اشاره به شکل گیری دانشنامه زبان و ادب فارسی گفت: «6 جلد این دانش نامه تدوین شده است؛ گاه مولفان به ما می گویند نسخ جدیدی یافته اند و اطلاعات جدیدی را دریافت کردند که نیازمند تکمیل مقالات هستند. ما نیز دانشنامه را برای این افراد ارسال و اطلاعات تکمیلی را منتشر می نماییم.»

وی با بیان اینکه تفسیر و تحلیل در مقوله دانشنامه جای نمی گیرد، افزود :«ویژگی دانشنامه اینست که هر مطلبی بر اساس مطلب و منبع گردآوری می شود و منظور اینست که نویسنده خود نمی تواند اطلاعات شخصی را وارد آورد.»

بیدگلی ادامه داد: «مطالبی که قطعیت ندارند، در دانشنامه عنوان نمی شود و انتخاب نویسنده برای دانشنامه از اهمیت بالایی برخوردار است.»

وی افزود: «ابتدا بررسی و تحقیق می شود و بعد مدخل ها گزینش می شود؛ همچنین معمولا نویسندگانی انتخاب می شوند که کاملا بر موضوعات مسلط بوده و تحقیقات کاملی انجام داده اند.»

بیدگلی دانشنامه نویسی را کاری بسیار دشوار خواند و تصریح کرد: «نویسنده و مولف مقاله باید تمام منابع را بشناسد و بررسی کند و پرونده ای علمی و دقیق گردآوری نماید و اگر مولفی منبعی را در نظر نگرفته باشد، ما به او گوشزد خواهیم کرد.»

مرتبط با این خبر

  • سرعت تحولات زبان و فرهنگ بسیار بالاست

  • بیشترین آسیب کنکورمحوری متوجه ادبیات فارسی است

  • معلمان مقطع ابتدایی با ادبیات فارسی بیگانه اند

  • درازنویسی؛ آفت کتب درسی است

  • قرآن؛ محور مطالعات بدیع الزمان فروزانفر بود

  • بررسی جایگاه شعر و ادبیات آیینی در صورت ماه رادیو گفت و گو

  • خدمات گسترده شیخ بهایی در زمینه عرفان و ادب اسلامی

  • شلختگی های زبانی در فضای مجازی نگران کننده است

  • بین رشته ای ها می توانند مهارت افراد را افزایش دهند

  • انتظار از یک دانشگاهی برای تغییر در ادبیات و شعر، انتظار غلطی است