صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

هر روز از ساعت 8:30 به مدت 60 دقیقه

مدیر مسئول موسسه علم و سیاست اشراق گفت: دانشگاه تهران در "پهلوی اول" ذیل فهم اروپایی از علم و بر مبنای ایده معنابخشی تأسیس شد.

ویژه برنامه " فانوس " به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران، پیرامون موضوع انقلاب اسلامی و نهاد علم، پیشرفتها و موانع در چهل سالگی انقلاب و با حضور دکتر سیدعلی متولی مدیرمسئول موسسه علم و سیاست اشراق به روی آنتن رفت.

متولی در مصاحبه با رادیو گفت و گو با اشاره به پیشینه ای از نهاد علم در ایران بیان کرد: ما در دوره مشروطه با تمدنی مواجه شدیم که برخلاف سابقه تمدنی ما بود و با صورت بندی تاریخی ما از زندگی تفاوت داشت و ما دچار بحران شدیم. بخشی از این بحران به تفسیری برمی گشت که ما از جهان داشتیم و بخشی هم به اداره جامعه بر اساس این تفسیر برمی گشت.

وی افزود: وقتی بحران در اداره جامعه اتفاق میافتد طبعاً اولین پرسشی که مطرح می شود در خطاب به دانشگاه ها و نهادهای علم است زیرا نهاد علم باید توضیح دهد که چرا ما قادر به اداره جامعه نیستیم. اولین اقدامی که عباس میرزا در این رابطه انجام داد اعزام پنج نفر به خارج از کشور برای تحصیل بود.

مدیر مسئول موسسه علم و سیاست اشراق گفت: پس از این، ایده هایی شکل گرفت که نهاد علم سنتی دیگر کارآمد نیست یعنی علم سنتی ما نه تنها قادر به ارائه تفسیر درست و موجه از زندگی ما نیست بلکه برای اداره کشور هم کارآمد نخواهد بود. در اینجا حرکت و جنبشی برای دستگیری از غرب برای ورود علم مدرن به کشور ایجاد شد.

متولی تصریح کرد: ما در تاریخ دانشگاه تا قبل از انقلاب اسلامی، دو ایده داشتیم که در گفتگوی با هم قرار دارند و تاریخ دانشگاه در ایران تا قبل انقلاب ذیل گفتگوی این دو ایده رقم خورده است. نماینده این ایده میرزا ملکم خان ناظم الدوله است و در خطاب با مسئولان یک ایده قانونی ارائه می دهد.

وی افزود: در دوره قاجار دو نوع مدارس وجود داشت. نخست مدارسی که با ایده میرزا ملکم خان با هدف تنظیم و اداره تأسیس شدند و دوم مدارسی که ذیل ایده فتحعلی آخوندزاده در جهت آگاهی بخشی و اصلاح فرهنگ عمومی و ذیل دستگاه های دولتی تأسیس گردیدند و بعدها زمینه ساز تاسیس دانشگاه تهران شدند.

مدیر مسئول موسسه علم و سیاست اشراق یادآور شد: در نقطه تأسیس حکومت پهلوی، محمدعلی فروغی درک اروپایی از علم داشت و دانشگاه تهران در "پهلوی اول" ذیل فهم اروپایی از علم و بر مبنای ایده معنابخشی تأسیس شد و تا سالها بیش از 50 درصد رشته ها در این دانشگاه مربوط به علوم انسانی بود.

وی ادامه داد: از سال 1356، بیش از 50 درصد فارغ التحصیلان دانشگاه های کشور دانشجویان رشته های فنی و مهندسی شدند و این به معنای تغییر موضع نسبت به علم از دوران "پهلوی اول" به سمت ایده کارآمدی و اداره در "پهلوی دوم" بود.

متولی همچنین گفت: در "پهلوی دوم" یک نقطه تحول و ضربه به دانشگاه وجود داشت. پس از کودتای 28 مرداد و تسلط پرقدرت آمریکایی ها بر ایران دانشگاه ها به سرعت به سوی سنت دانشگاهی آمریکایی رفتند و دانشگاه های ما ذیل و تحت نظارت دانشگاه های آمریکایی تأسیس شدند و از معماری تا طراحی ها از سنت آمریکایی تاثیر گرفتند.

مدیر مسئول موسسه علم و سیاست اشراق اظهارکرد: دانشگاه های ما متأثر از سنت های بیرن از کشورمان و با درکی متأثر از آنها درباره علم تأسیس شدند و در نتیجه این نهادهای علمی نتوانستند تاریخ ما را روایت کنند.

وی با بیان اینکه انقلاب یک ضربه ای را به نظام دانشگاهی ما زد و به همان اندازه هم ضربه ای را دریافت کرد افزود: حضور دانشگاه در انقلاب را نمی توان یک حضور سیستماتیک دانست و این حضور با یک گسستی همراه است. دانشگاه پهلوی در ماجرای انقلاب اسلامی یک ضربه از واقعیت خورد. دانشگاهی می تواند مسئولیت علم را برعهده بگیرد که نهاد علم بوده و خود را برای واقعیت آماده کرده باشد.

متولی در توضیح این مطلب گفت: به عبارت دیگر دانشگاه پهلوی نتوانست قوت تفسیری خود را در ماجرای انقلاب به کار بگیرد و نقش موثری در انقلاب ایفا کند.

مدیر مسئول موسسه علم و سیاست اشراق بیان داشت: تولید علم در دوره مدرن بیرون از دانشگاه اتفاق می فتد و این موضوع در جمهوری اسلامی نیز در حال رخ دادن است.

وی مطرح کرد: فقط نهاد علم می تواند مدعی این شود که مسئولیت تفسیر و اداره جامعه را بر عهده خواهد گرفت چراکه نهاد علم مناسبات جهان را توضیح می دهد. مسئله اینجاست دانشگاه در جمهوری اسلامی تا کجا مسئولیت خود و جامعه را برعهده می گیرد.

متولی افزود: ما از زمان ملکم خان فکر کردیم علم در بیرون از ما وجود دارد و ما هم باید آن را به داخل کشورمان منتقل کنیم. این درک از علم باعث می شود دانشگاه قادر به پذیرفتن مسئولیت جامعه نباشد و این بحران بین دانشگاه و جمهوری اسلامی تا زمانی ادامه خواهد یافت که دانشگاه و جمهوری اسلامی در نقطه ای به هم برسند.

مرتبط با این خبر

  • نوسانات ارزی؛ عامل اصلی تورم در اقتصاد ایران

  • ضرورت توجه دولت به اقتصاد درون زا

  • راهکار برون رفت ایران از معمای امنیتی با آمریکا

  • شرایط مرگبار دریاچه هامون؛ تهدیدی علیه منافع ایران و افغانستان

  • خانم دباغ نمونه بارز یک زن انقلابی بود

  • بی عدالتی مسئولان؛ عامل سرخوردگی جامعه

  • انقلاب اسلامی و سیاست گذاری اقتصادی در تمامی عرصه ها در چهل سالگی انقلاب

  • انقلاب اسلامی و واکاوی نقش زنان در تمامی عرصه ها در چهل سالگی انقلاب

  • آینده روابط ایران و چین در شرایط سخت تحریمی علیه ایران

  • تشکیل ستاد بحران در حوزه فرهنگ ضروری است