صدای پای شب دوشنبه‌ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

رادیو گفت و گو

صداي پاي شب

حافظ زبانِ قلبِ مردم است

یک حافظ پژوه دلیل مانایی خواجه شیراز را در این دانست که شعر حافظ، حرفِ دلِ مردم است.

1400/07/20
|
09:30
|

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت‌وگو، دکتر محمد بقایی ماکان در مصاحبه با برنامه رادیویی "صدای پای شب" در رابطه با تاثیر و نگاه حافظ بر شعر معاصر و امروز اظهار کرد: همه مردم از عارف گرفته تا عامیان شعر حافظ را می‌خوانند و به قدر دانش خود از آن بهره برده و لذت می‌برند.

وی افزود: پس از حافظ نخستین شاعر مطرح که تاریخ ادب فارسی به او می‌بالد، جامی است که از حافظ بسیار تاثیر پذیرفته است. به گونه‌ای که در نفحات الانس می‌گوید هیچ دیوانی همسنگ خواجه شیراز وجود ندارد.

او بیش از 50 غزل در استقبال از حافظ سروده است و در دوره معاصر کمتر شاعری –به معنای واقعی کلمه- از حافظ تاثیر پذیرفته و او را بسیار مورد ستایش قرار داده. این شعرا حتی اگر از ترکیبات و مفردات دیوان حافظ بهره نگرفته و استفاده نکرده باشند، از او بسیار تمجید نموده‌اند.

بقایی ماکان یکی از این افراد را "نصرت رحمانی" دانست و یادآور شد: او پیش از سال 57 در یک برنامه رادیویی شعر معروف "لیلی" خود را قرائت کرد که بنده آن را ضبط و در برنامه پخش کردم. رحمانی در آنجا خود را به عنوان تجسم روحِ حافظ معرفی کرد و لذا او روح خود را تجسمِ دیدگاه و رویکردهای حافظ تلقی می‌کرد.

وی افزود: رحمانی در جایی دیگر می‌گفت در سن 12 سالگی حافظ را می‌خواندم؛ چیزی نمی‌فهمیدم اما لذت می‌بردم و همین لذت‌ها مرا به جایی برد تا اینکه هیچ شبی نبود که بی حافظ، سر به بالین بگذارم.

بقایی ماکان از دیگر شعرای معاصر و مأنوس با حافظ را، رهی معیری معرفی کرد و مضامین بسیاری از غزل‌های او را به حافظ مشابه دانست.

وی درباره او گفت: رهی در بیتی از غزل‌های معروفِ خود می‌گوید؛ از حریم خواجه شیراز می‌آیم رهی/ پای تا سر مستی و شورم سراپا آتشم.

این پژوهشگر ادبی "فریدون مشیری" را نیز شاعری معاصر و متأثر از حافظ نامید و گفت: مشیری دلبستگی خاصی به حافظ داشت و وقتی مدیر کل اداره مخابرات بود، یکبار که با او صحبت می‌کردم وقتی سخن به حافظ رسید، تاکید نمود که از بین 5 شاعر بزرگِ زبان فارسی، همه را در شعری ستایش کردم ولی از نظر من، حافظ موهبتی دیگر است.

به عقیده مشیری، "حافظ" شاعرِ همه شاعران بود و در یکی از اشعار معروفش، مصراع‌هایی از حافظ را تضمین کرده و شعری بلند سروده است.

وی در خصوص چرایی زنده و معاصر بودن شعر حافظ، به رادیو گفت‌وگو گفت: شعر کهنه و نو ندارد و حتی اگر اثری امروز سروده شده باشد، می‌تواند کهنه باشد و نیز می‌تواند "نو" باشد؛ اگر به قرن‌ها پیش تعلق داشته باشد.

بقایی ماکان افزود: حافظ دلیلی بر نو و کهنه بودن شعر نیست و اگر ماندگار شده است، چون سخنِ او، حرفِ دلِ مردم است.

دسترسی سریع
صدای پای شب