گفت و گوی اقتصادی شنبه تا چهارشنبه از ساعت ساعت 14:30 به مدت 70 دقیقه

رادیو گفت و گو

گفت و گوي اقتصادي

مدیر كل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر مطرح كرد یک مقایسه جالب میان برنامه‌های ایران و چین در مقابله با اعتیاد

یک مقام مسئول در حوزه مواد مخدر با اشاره به ضعف‌های قانونی برنامه‌ها نگه داری معتادان در مراکز درمان چین را 2 سال توأم با آموزش عنوان کرد در حالی که در ایران معتادان نهایتا شش ماه بدون مهارت آموزی می‌مانند.

1399/04/06
|
13:55

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت و گو، محمد ترحمی، مدیر کل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر در برنامه گفت و گوی اقتصادی با موضوع «اقتصاد سیاه، گردش مالی مواد مخدر در جهان» به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر گفت: آسیب مواد مخدر جهان شمول شده است و بیشتر کشورها به اجماع رسیدند که مواد مخدر آسیبی است که برای مقابله با آن باید اهتمام داشت. سازمان ملل هم سازوکارهای خاصی برای این موضوع دارد. همچون راه اندازی دفاتر تخصصی و نظارت در حوزه مبارزه با مواد مخدر همچنین دفاتر مقابله با جرم این سازمان –در کشورهای مختلف- که در حوزه جرایم سازمان یافته فعالیت می‌کند در زمره سازوکارهای سازمان ملل است.

وی در توضیح عبارت اقتصاد سیاه گفت: اقتصاد سیاه شامل قاچاق‌هایی همچون مواد مخدر و فحشا می‌شود که در آن اقتصاد کثیف و آغشته به خون وجود دارد. در این اقتصاد قاچاق مواد مخدر جایگاهش از همه بالاتر است.

*ردپای مواد مخدر در جرایمی همچون تعرض و تجاوز

ترحمی سپس گفت: در جهان 275 میلیون نفر معتاد داریم که جمعیت 15 تا 64 سال گروه بزرگی از آن است. در حالی که آمار مرگ کرونا در جهان چشم گیر است آمار مرگ معتادان در سراسر جهان تاحدودی برابر با آمار مرگ و میر کروناست. در ایران هم روزانه 12 نفر براثر سوء مصرف مواد می‌میرند. همچنین در پشت بسیاری از جرایم همچون تجاوز جنسی و تعرض به تمامیت جسمانی یک نفر ردپای اعتیاد و مواد مخدر دیده می‌شود.

مدیر کل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر با بیان اینکه پشت مواد مخدر یکسری جرایم سازمان یافته دیده می‌شود که در ظاهر یک اقتصاد عام دارد اما در پشت آن یک اقتصاد سیاه قرار دارد افزود: حدود 500 تا 600 میلیارد دلار گردش مالی قاچاق مواد مخدر است، ما در کشور ویژه‌ای هستیم اینکه در همسایگی‌مان بزرگترین تولید کننده تریاک جهان که کشور افغانستان است قرار داد. افغانستان تا قبل ورود آمریکایی‌ها به این کشور در کار تولید مواد سنتی بود ولی الان تولید مواد صنعتی همچون شیشه را انجام می‌دهد. از جهت همسایگی با افغانستان کشور خاصی هستیم و در رأس –خط مقدم- مبارزه با مواد مخدر قرار داریم.

*کشف قابل توجه مواد مخدر در ایران

ترحمی گفت: ستاد مبارزه با مواد مخدر وظیفه نظارت، سیاستگذاری و... دارد و وظیفه آن اجرایی نیست.

وی با تقدیر از نقش نهادهایی همچون سپاه، بسیج و.... در حوزه مبارزه با مواد مخدر در بخش دیگری گفت: به تازگی 2 تن و 700 کیلوگرم مواد مخدر توسط نهادهای مقابله‌ای‌مان کشف شد که یک اقدام بزرگ است. این محموله برای ترانزیت شدن به کشورمان وارد نشده بود بلکه هدف آن عرضه در تهران بود.

ترحمی با بیان اینکه اعتیاد‌ام الفساد است و مادر اعتیادهای دیگر است اظهار داشت: مقام معظم رهبری برای اقدامات تحولی مصداق‌هایی خواستند و یکی از آنها آسیب مواد مخدر بود که خواستار از بین رفتن آن شدند. ایشان در جلسات با سران قوا و مسئولان شخصا شرکت می‌کنند.

وی با بیان اینکه در سال گذشته در جهان نمونه عمل کردیم، تأکید کرد: 950 تن مواد مخدر سال قبل کشف کردیم. کشور افغانستان در حالی که ماده تریاک تولیدی‌اش به صورت گل شقایق تا ماه‌ها بر زمین می‌ماند. با این حال فقط 300 تن کشف انجام داد این میزان از 9000 تن تولید مواد مخدر تریاک در این کشور است.

*مسیرهای جدید ترانزیت مواد مخدر

مدیر کل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر سپس گفت: الان مرزهای دریایی مرز جدیدی برای قاچاق مواد مخدر شدند، به طوری که تریاک را از پاکستان به دریای عمان می‌دهند و از آنجا وارد خلیج فارس می‌شود و مسیر جدیدی ایجاد کرده‌اند.

وی با بیان اهمیت اهتمام جمهوری اسلامی ایران در برابر پدیده شوم مواد مخدر اظهار داشت: انقلاب اسلامی ایران نگاه انسانی دارد و دین و مذهب افراد برای‌مان اهمیت ندارد و برای مقابله با قاچاق مواد مخدر در جهان مبارزه می‌کنیم.

ترحمی با اشاره به آمار چند 10 هزارتایی جانبازان و شهدای مبارزه با مواد مخدر تصریح کرد: این افراد برای مقابله با پدیده شوم جان‌شان را از دست دادند، باید به خانواده این افراد تبریک گفت. چرا که در مسیر نجات یک انسان اقدام کردند.

*هزینه‌هایی که مقابله با مواد مخدر دارد

وی با بیان لزوم مقابله جدی تر و قانون مندتر در حوزه مبارزه با مواد مخدر در ادامه گفت: ضرر و زیانی که از محل قاچاق مواد مخدر به جامعه وارد می‌شود، در مقابل دولت، پلیس و یا دستگاه‌های مقابله‌ای اقداماتی را انجام می‌دهند. بخشی از اقدامات شامل راه اندازی پاسگاه دریایی و زمینی است، اینها هزینه مستقیم مبارزه است. هزینه غیرمستقیم هم وجود دارد، به عنوان مثال وقتی فردی معتاد شد فرزند او –ممکن است- فرزند کار شود و این یک هزینه‌ای برای کشور دارد. بسیاری از هزینه‌های غیرمستقیم کیفی هستند قابل محاسبه به شکل کمی نیستند.

مدیر کل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر در ادامه تصریح کرد: یک بخش هزینه‌های بخش مبارزه با مواد مخدر جانبی است مثلا عده‌ای از معتادان مبتلا به بیماری‌های مختلفی همچون ایدز می‌شوند.

هزینه‌هایی که پنهان می‌ماند

وی با بیان اینکه هزینه‌هایی که برای ساماندهی معتادان می‌شود و بسیاری هزینه‌های این چنینی بخش اعظمش پنهان است، گفت: ممکن است اعتیاد باعث طلاق در خانواده شود، این موارد هزینه‌هایی هستند که نمی‌توان با عدد و رقم میزان خسارت‌ها را مشخص کرد. همچنین وقتی یک معتاد فوت می‌کند با چه عددی می‌توان هزینه آن را مشخص کرد. اگر استنادی به تحقیقی در دانشگاه تهران داشته باشیم که خسارت فوت یک نفر در تصادف 1 میلیارد و 400 میلیون تومان است می‌توان این عدد را به معتادان فوت شده هم تعمیم داد.

وی کلافه شدن خانواده‌ها همچون والدین از فرزند معتادشان را هم در زمره اثرات جانبی اعتیاد عنوان کرد و گفت: نمی‌توان به موضوع مقابله با اعتیاد بخشی نگاه کرد.

*اقتصاد شفاف باشد پولشویی سخت می‌شود

ترحمی با بیان اینکه در پولشویی لایه گذاری وجود دارد، گفت: اگر نظام شفاف اقتصادی نداشته باشیم پولشویی راحت صورت می‌گیرد.

مدیر کل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر ادامه داد: موضوع مواد مخدر فراملی است، جرایم آن مربوط به یک سرزمین خاص نیست، در مسیر ترانزیت مواد مخدر نشت‌های هدفمند رخ می‌دهد که این اتفاقی نیست برای همین هم رهبر معظم انقلاب به موضوع مقابله با مواد مخدر تأکید کرده است.

وی افزود: آمریکا از وقتی به افغانستان آمده تا امروز تولید مواد مخدر آن 50 برابر شده است. افغانستان امروز شیشه تولید می‌کند. این کشور چه امکاناتی دارد که می‌تواند تولید شیشه ارزان انجام دهد؛ این کشور پیش سازها برای تولید مواد مخدر صنعتی را در اختیار دارد. [اشاره به در اختیار دادن این پیش سازها به افغانستان]

*عمده مواد افغانستان برای مصرف در ایران

مدیر کل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر تأکید کرد: 9 هزار تن تولید مواد مخدر سنتی افغانستان است که قسمت عمده آن برای تولید در ایران برنامه ریزی شده است. در حالی که اگر آمریکا می‌خواست به افغانستان خدمت کند می‌توانست تولید داروها و قرص‌های مسکن را انجام دهد. به عبارتی قرص‌ها در افغانستان تولید می‌شد و از آنها دارو خریداری می‌شد. این روش می‌توانست یک درآمد مناسب برای افغانستان ایجاد کند.

وی با توضیح یک مثلث تولید تریاک در جهان که یک ضلع آن کشور تایلند بود یکی از راه‌های مقابله در کشورهای این مثلث را کشت‌های جایگزین عنوان کرد و به طرح این موضوع پرداخت که این کشورها در مسیر داروسازی قرار گرفتند.

وی افزود: در قانون درباره قاچاق محموله‌های بزرگ مواد مخدر اجازه داده شده است که کنترل از مبدأ صورت بگیرد و توزیع مواد در مسیر ترانزیت کنترل شود و در نهایت در مقصد دستگیری فعالان انجام شود تا به این ترتیب قاچاقچیان این بخش شناسایی شوند. (روش Control Delivery) به این شیوه با کشورهای مختلفی همکاری داریم همچون ارمنستان همچنین تمام همسایگان دریای خزر برای این نوع مقابله همکاری می‌کنند و نسبت به هم تعهد دارند.

*ضربه زدن به بنیان مالی قاچاقچیان

ترحمی با بیان اینکه کشوری هستیم که نگاه انسانی به مقابله با مواد مخدر داریم درباره مجوز کشت مواد مخدر ایران قبل انقلاب توضیح داد و به طرح این موضوع پرداخت که بعد انقلاب خودخواسته اقدام به کشت نکردیم با وجودی که سودآوری داشت.

وی گفت: مقام معظم رهبری تأکیدش بر این است که به بنیان مالی قاچاقچیان باید ضربه زد تا انگیزه مالی قاچاق از بین برود.

مدیر کل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر در ادامه توضیحاتی از پیوند یافتن قاچاق با سایر جرایم داد و اینکه قاچاق با جرایم تروریستی می‌تواند پیوند بیابد و «نارکوتروریسم» را به وجود بیاورد.

وی در بخش دیگری با بیان اینکه قانون‌مان نقص جدی دارد و در اینجا تورم قانونی نداریم و همچنین اینکه قاچاق یک پدیده شوم و به روز است گفت: مواد مخدر جدیدی هستند که یا شکل مصرف آن نسبت به مواد قدیمی شناخته شده عوض شده یا ماده جدیدی (سنتز) است و این مواد مخدر در قانون به عنوان ماده مخدر در قانون شناخته نمی‌شود. به عنوان مثال ماده محرک شیشه در ابتدا جرم را جرم تلقی نمی‌شد، در حالی که جنایت‌های زیادی از محل آن انجام شد. قانون از 83 تا 89 آن را جرم نمی‌شناخت.

*مشکلاتی که قانون دارد

وی ادامه داد: از سال 89 که قانون یک تغییراتی داشت هنوز به روز نشده است در حالی که 163 مواد جدید کشف شده است.

ترحمی با بیان اینکه پلیس فتا در حوزه جرایم مرتبط با مواد مخدر و آموزش‌های مصرف و کشت آن در فضای مجازی فعالیت می‌کند، گفت: در فضای مجازی کاشت بذر گل را آموزش می‌دهند، اینها جزء شبکه سیاه هستند که برای کنترل آنها کارهایی صورت می‌گیرد.

مدیر کل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر با بیان اینکه قاچاق یک پدیده همه جانبه است و فقط از یک جنبه فضای مجازی نیست، تأکید کرد: قاچاقچیان اتاق فکرهایی دارند که بازارها را کنترل می‌کنند. همچنین قیمت مواد را کنترل می‌کنند و نیز خالصی و ناخالصی مواد را کنترل می‌کنند.

وی با انتقاد از اینکه تا سال 89 کل اموال قاچاقچیان ضبط می‌شد، تأکید کرد: بعد از آن قانون تغییر کرد و مصوب شد فقط اموال به دست آمده مربوط به همان جرم قاچاقچی ضبط شود در حالی که اگر کل اموالی که از راه فساد به دست می‌آید ضبط شود انگیزه اعمال مجرمانه کمتر می‌شود.

ترحمی ادامه داد: مجدد در سال 96 قانون تغییر کرد اما این بار شناسایی اینکه اموال فرد از خلاف به دست آمده به عهده قاضی و دستگاه کاشف گذاشته شد که در عمل سخت و غیرممکن است.

*استفاده از خلاءهای قانونی در مقابله با مواد مخدر

وی با اشاره به یک خلاء دیگر قانونی درباره استفاده خودرو برای قاچاق مواد مخدر گفت: قاچاقچیان از این خلاءها استفاده می‌کنند و آنها از خودروهایی استفاده می‌کنند که برای خودشان نیست.

مدیر کل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر پیشنهاد کرد: برای ضبط اموال قاچاقچیان می‌توان همه اموال را مصادره کرد و اثبات معکوس انجام شود و خود فرد مجرم اثبات کند که کدام بخش اموالش از راه صحیح به دست اورده است. همچنین می‌توان با کمک قانون اموال را از کجا آوردی که برای مسئولان اجرا شد در برخورد با قاچاقچیان استفاده شود.

وی گفت: قانون مجازات اسلامی‌مان که عمومی است جنبه سخت گیرانه تری نسبت به قانون مبارزه با مواد مخدر دارد.

*یک مقایسه میان مقابله ایران و چین

ترحمی درباره نگهداری معتادان در 2 دوره سه ماهه گفت: برای نگهداری معتادان نمی‌توان بیش از این فرد را در مرکز اجباری نگه داشت. در حالی که در چین مدت نگهداری دوسال است و طی این مدت فرد کار و شغلی یاد می‌گیرد. با این روش 80 درصد افرادی که در مراکز می‌مانند پاک می‌شوند اما در ایران 80 درصد افراد مجدد به مصرف مواد مخدر بازگشت (عود) می‌کنند.

وی گفت: مافیای قاچاق مواد مخدر فقط حمل آن نیست بلکه فکر می‌کند و آنها بدبخت‌ها را همیشه بدبخت نگه می‌دارند.

*خانواده‌ها مراقب باشند

در بخش پایانی ترحمی خطاب به خانواده‌ها با هشدار اینکه افرادی هستند که انگیزه مالی از قاچاق مواد مخدر دارند و با بیان اینکه چنین افرادی را نمی‌توان انسان نامید، گفت: این باندها از هر تکنیکی برای عرضه مواد استفاده می‌کنند. به عنوان مثال نام ماده مخدر بنگ را که در فرهنگ عمومی وجهه خوبی ندارد به «گل» تغییر دادند. در حالی که این ماده با تغییراتی که در کشت آن صورت گرفته است قدرت توهم و تخریب زیادی دارد.

وی خواستار این شد که خانواده‌ها بدانند فرزندشان و یا همسر خانواده کجاست و افزود: خانواده‌ها باید کسب علم و آگاهی داشته باشند، در فضای مجازی می‌توان آموزش‌های خوبی دریافت کرد.

دسترسی سریع
گفت و گوی اقتصادی