گفت‌وگوی فرهنگی شنبه تا چهارشنبه از ساعت 20:00 به مدت 60 دقیقه

رادیو گفت و گو

گفت و گوي فرهنگي

نگاه معرفت ‌شناسی به علم ادبیات مشکلات علوم انسانی را حل می‌کند

دکتر حیات بخش در رادیو گفت‌وگو به اهمیت علم ادبیات اشاره کرد و گفت: باید به ادبیات نگاهی معرفت‌شناسی و علمی داشته باشیم و این نوع نگاه باعث می‌شود تا به کمک علم ادبیات بسیاری از مشکلات حوزه علوم انسانی را برطرف کنیم.

1399/10/24
|
19:52
|

دکتر علی حیات بخش ( مدرس دانشگاه ) در ارتباط با ضرورت علم وادبیات کنارهم در برنامه "گفتگوی فرهنگی" عنوان داشت: انسان در ابتدا با اندک علمی که بدست می‌آورد گمان می‌کند راه‌های بسیاری برای خودش گشوده وحتی خود را از آن علم بزرگتر می‌بیند و به یک بی معنایی می‌رسد مگر اینکه مسیر را ادامه بدهد و گرنه همان میانه راه همان لبه تیغ باز می‌ماند و سقوط میکند.

این مدرس دانشگاه در ادامه صحبت بیان کرد: ادبیات به این جهت، علم مادر است که یکی از رسالت‌ها وکارکردهای آن از گذشته تا امروز برقرار کننده ارتباط بین انسان‌ها بوده است.

وی پیرامون این موضوع که چرا این شاعر نسبت به آن شاعر و این شعر نسبت به شعری دیگر در ذهن ما لذت ماندگاری بیشتری ایجاد می‌کند تصریح کرد: در واقع این موضوع ریشه علمی دارد استفاده از صور خیال و استفاده از زبان شعری همه در حیطه علم سنجیده شود، ادبیات به عنوان یک مقوله علمی باید به دست یک کارشناس ادبیات بررسی شود و یا در یکی از مقوله‌های علمی گسترده قرار بگیرد، ما متصوریم که این ادبیات یک شعر و داستان است از انجایی که وارد چگونه ادبی شدنش بشویم دیگر رسما با علم ادبیات روبروهستیم.

دکتر علی حیات بخش، بنیاد مشترک را نظم و پدیده‌ها‌ی جهان دانست و افزود: این ذوق ریاضیدان و لذت کشف معادلاتی که در ذهنش ساخته و روی کاغذ به کشف می‌رسد همانگونه که شاعر اندیشه و ساخته ذهنش را می‌نگارد، از دید من ذوقی یکسان دارد و در این نظم جنس ذوق ادبی از جنس‌های دیگر غلیظ‌تر است.

وی در ادامه به رابطه علم و ادبیات اشاره کرد و گفت: علم و ادبیات رابطه دوسویه دارند خیلی از علوم استفاده نادرست از ادبیات می‌کنند حتی در ابراز آن علوم بلاغتی به شکل درست بکارگرفته نشود ادبیات به کمک علم می‌آید.

این مدرس دانشگاه افزود: شعر خاصیت آهنگین بودن دارد و به خاطر این نظم در ذهن می‌ماند، ادبیات مثل ساز موسیقی نیست که ببینیم، ادبیات در واقع معناست اگر بخواهیم به شکل مطلب را نزدیک کنیم به ساز موسیقی حتی بی معناترین حرف به شکل موسیقی بیاد تنبک و... می‌افتیم پس با علم موسیقی در ارتباط است حتی ادبیات به سینما هم ربط پیدا می‌کند به طور مثال «صبا به لطف بگو آن غزال معنارا» انیمیشن ساز وقتی بر‌ای بچه‌ها بسازد اینجا باد صبا با یک آهو صحبت می‌کند. ادبیات هنر تجسمی نیست؛ شعر جای ادراک است.

دکتر علی حیات بخش در جمع‌بندی این بحث اظهار داشت: باید ادبیات را به دید علم نگاه کنیم. ادب اسلوب، روش و یک راه است. دانش آموز باید در مدرسه از ابتدا به دید علم ادبیات را ببیند، ادبیات یا همه چیز است یا نیست. ادبیات انواع زبان آرامبخش، پرخاش گرانه و زبان امید بخش دارد همه این‌ها زیر مجموعه ادبیات هستند، به حضرت رسول (ص ) که قران نازل شد خداوند فرمود بگو به من وحی شد بگو من شاعر نیستم چون شاعران خودشان را در حد بزرگان می‌دانستند. در قرآن کریم شیوه‌های ادبی چون آرایه‌ها‌ی تکرار درسوره مبارکه الرحمن مکررا آرایه‌ها‌ی لفظی وتکراری را شاهدیم. زبان وحی ابزار تاثیرگذاری دارد. ادبیات ابزاری بزرگ برای معرفت شناسی است پس نگاه به ادبیات باید علمی تر باشد وخیلی از مشکلات را به استعانت از ادبیات حل کنیم .

دسترسی سریع
گفت و گوی فرهنگی