صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

شنبه تا چهارشنبه از ساعت ساعت 17:30 به مدت 60 دقیقه

یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: اگر به سیر تاریخی نگاه کنیم از آغاز انقلاب‌اسلامی تا به امروز مجموعه تحولاتی میان روابط آمریکا و جمهوری اسلامی رخ داده که باعث شده روح عهدنامه مودت از میان برود.

برنامه "گفت‌وگوی سیاسی" با موضوع (نقض عهدنامه مودت 1955 توسط ایالات متحده آمریکا به علت وضع مجدد تحریم‌های هسته‌ای مطروح در دیوان بین‌المللی دادگستری) با حضور دکترعلی صدوقی، کارشناس ارشد مسائل بین‌الملل روانه آنتن شبکه رادیوگفت‌وگو شد.

علی صدوقی در مصاحبه با رادیوگفت‌وگو اظهار کرد: اگر به متن عهدنامه مودت رجوع کنید، تقریبا یک یا دو سال پس از کودتای 28 مرداد بین ایران و آمریکا منعقد شد. در آن زمان وقتی آمریکایی‌ها به کودتا کمک کردند و دولت موردنظر خودشان را برگرداندند و به تثبیت حکومت محمدرضا پهلوی کمک کردند. فضایی فراهم شد که در واقع گسترش فضای بین دو کشور، ایجاد شود. بنابراین شاید یک هفته مانده به دومین سالگرد کودتای 28 مرداد، معاهده مودت میان ایران و آمریکا منعقد می‌شود؛ معاهده‌ای که سه ترکیب اساسی دارد.

وی افزود: سه عنصر ترکیبی معاهده مودت عبارت است از یک بخش آن مباحث مربوط به ابراز تمایل دو کشور برای گسترش و تحکیم روابط است و روابط ترجیحی میان دو کشور. از سوی بخش دیگری از مفاد این عهدنامه مربوط می‌شود به امتیازاتی که دو طرف برای روابط اقتصادی میان خودشان در نظر می‌گیرند. لذا بحث‌های روابط گمرکی، بازرگانی دریایی و مواردی که خدمات کنسولی و اتباع دو طرف را در برمی‌گیرد و سرمایه‌گذاری‌هایی که هر طرف در خاک طرف مقابل انجام می‌دهد. از طرفی بخش دیگر آن به رعایت حقوق متقابل حقوق کنسولی.

کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: بنابراین اگر بخواهیم توصیفی از معاهده مودت میان ایران و آمریکا داشته باشیم، در ادبیات امروز روابط بین‌الملل بحثی به عنوان روابط استراتژیک یا مناسبات استراتژیک داریم که بر اساس آن میان کشورها یک روابط ترجیحی خاص است. لذا این سند، سند روابط ترجیحی و استراتژیک میان دولت وقت ایران در دهه 30 با حکومت وقت آمریکا بوده که در زمان نخست‌وزیری حسین علاء و ریاست‌جمهوری آیزنهاور میان دو کشور منعقد می‌شود.

علی صدوقی گفت: در بند دو ماده 21 عهدنامه مودت آمده که هر اختلافی بین طرفین متعهد درباره تفسیر یا اجرای این عهدنامه پیش بیاید، از طریق دیپلماسی قابل حل نباشد به دیوان دادگاه دادگستری بین‌المللی ارجاع خواهد شد اما اگر طرفین بین خودشان موافقت کنند به گونه دیگری اختلاف یا مساله را حل کنند. بنابراین در عهدنامه مودت شیوه حل و فصل اختلافات به عنوان امری که در همه پیمان‌ها و معاهدات متعارف است، پیش‌بینی شده است. اگر به تاریخ نگاه کنیم، خواهیم دید از ابتدای انقلاب تا کنون بین 5 تا 6 بار برای حل و فصل اختلافاتشان مستند به این عهدنامه به دیوان دادگستری بین‌المللی شکایت کردند.

وی افزود: شاید نخسیتن بار خود آمریکایی‌ها در قضیه گروگانگیری اعضای سفارتشان در ایران شکایت کردند، با استناد به بند 4 ماده 2 که در واقع به یکسری دولت‌ها تعهد کردند حقوق اتباع طرفین را به رسمیت بشناسند و براساس آن از جمهوری‌اسلامی شکایت کردند و دادگاه نیز اعتبار عهدنامه را برای موضوعیت آن پذیرفت و وارد رای شد و حکم داد جمهوری‌اسلامی باید گروگان‌ها را آزاد کند. در زمانی که آمریکایی‌ها به سکوهای نفتی ما حمله کردند، جمهوری‌اسلامی به استناد همین عهدنامه از آمریکا شکایت کرد و آمریکایی‌ها محکوم شدند هر چند در همان زمان آمریکایی‌ها نیز دعوای متقابلی را مطرح کردند.

کارشناس مسائل بین‌الملل در مصاحبه با رادیوگفت‌وگو اظهار کرد: چند سال بعد که آمریکا به هواپیمای غیرنظامی جمهوری‌اسلامی حمله کرد، باز هم اقامه دعوا شد و دیوان هم صلاحیت خودش را پذیرفت و هم موضوعیت این عهدنامه را برای داور در این زمینه و قضاوت و عدالت و رای به محکومیت آمریکا داد، هر چند دو کشور قبل از آن با هم توافق کردند که موضوع را فیصله دهند. لذا اگر به سیر تاریخی نگاه کنیم از آغاز انقلاب‌اسلامی تا به امروز مجموعه تحولاتی میان روابط آمریکا و جمهوری اسلامی رخ داده که باعث شده روح عهدنامه مودت از میان برود. اما همواره دو کشور روال و رویه‌ای که تا قبل از دولت ترامپ در پیش گرفتند، از این عهدنامه به عنوان یک مکانیسم حقوقی بین‌المللی برای حل و فصل اختلافاتشان استفاده می‌کردند.

مرتبط با این خبر

  • وظیفه ناو امریکایی اعمال فشار برای مذاکره است

  • امریکا وارد جنگ شود؛ هزینه و تلفات زیادی می دهد/ انتخابات 2020 مانع اصلی جنگ

  • جوان ایرانی ناوآبراهام را به سخره گرفت/ امنیت جمهوری اسلامی ثابت وپایدار است

  • بر هم زدن توافق برجام از سوی ترامپ حاکی از بی‌فایده بودن مذاکره دوباره است

  • ناو آمریکایی نشانه حماقت آمریکاست و تهدیدی برای ما نیست/ سیاست جمهوری‌اسلامی درگیری نظامی با آمریکا نیست

  • خروج آمریکا از عهدنامه مودت به لحاظ شکلی ایرادی ندارد

  • آمریکایی‌ها بدون دادن اخطار قبلی از عهدنامه مودت خارج شدند

  • هجمه تلگرام و اینستاگرام ادامه دارد/ راهکار؛ بومی سازی شبکه های اجتماعی است

  • آشوب اجتماعی؛ پروژه ای که از دل تبلیغات منفی امریکا علیه نظام کلید می خورد

  • چرا روحانی پادرمیانی مکرون برای تماس با آمریکا را رد کرد؟