اینجا چراغی روشن است شنبه‌ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

رادیو گفت و گو

اينجا چراغي روشن است

"سنگ" در زندگی عشایر معانی گسترده دارد

رئیس بنیاد ایران‌شناسی چهارمحال وبختیاری در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو، سنگ را از عناصرِ مهم در زندگی عشایر برشمرد که استواری زندگی، تعیین حدود سکونت‌گاه و زمین‌های کشاورزی و نیز کهن الگوهای ادبی از آن نشأت می‌گیرد.

1400/10/26
|
09:26
|

عباس قنبری در برنامه "اینجا چراغی روشن است" رادیو گفت‌وگو، به فرهنگ احترام به بزرگ ترها در میان ایل بختیاری اشاره کرد و گفت: کوچ تنها یک سبک و شیوه برای زندگی نیست؛ بلکه چاره اندیشی برای بهتر زیستن و یک فرهنگ است.

وی کوچ را یک مادر فرهنگ و نه خرده فرهنگ دانست و افزود: حتی در میان اقوام و ملل دیگر جهان، ریشه‌های کوچ وجود دارد اما کوچ در منطقه زاگرس با سایر اقوام ایرانی و دیگر ملل متفاوت است.

قنبری معتقد است اقلیم و کارکردهای آن به کوچ هویت می‌بخشد؛ در این میان کوچِ عشایر بختیاری حاوی عناصری با اهمیت می‌باشد که همانا بر اساس محور زمان، اقلیم و طبیعت پایه ریزی شده است.

محور زمان بدین معناست که عشایر بختیاری دو محل سکونت دارند؛ این دو جغرافیا هم زمان است و در بهار و زمستان یا ییلاق و قشلاق تعریف می‌شود و عشایر مالکیت مادی و معنوی بر طبیعت دارند. همچنین مسیر به عنوان یک جاده‌ی پیوند دهنده برای فرهنگ مادی و معنویِ عشایری نقشی اصلی ایفا می‌کند؛ یعنی در جغرافیای سرزمینی بختیاری، مسیرهایی را می‌بینیم که به تعداد شاخه‌های مختلفِ بختیاری هاست.

این عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان ادامه داد: منزل گاه‌ها یا باراندازهای ایل بختیاری، دارای مالکیت‌های پذیرفتی است و هیچ یک در بارگاه دیگری سکونت نمی‌کنند.

گویی کسی کلید منزل شما را دارد ولی به خود اجازه وارد شدن را نمی‌دهد. در منطقه اقلیمی بختیاری نیز حصار و دیوار و نیز آب و برق وجود ندارد؛ اما عشایر از فروردین و اردیبهشت از خوزستان حرکت کرده به چهارمحال و بختیاری می‌رسند و این حرکت با آهنگی منظم شکل می‌گیرد و به تعبیرِ خود آن‌ها، سرما را می‌شکند.

قنبری در بخشی دیگر از سخنان خود در رادیو گفت‌‌وگو، بلوط را نمادی از تاریخ و فرهنگِ زاگرس نشینان و لُر زبانان دانست و گفت: بلوط وقتی دو دهه از سن خود را پشت سر می‌گذارد، به باروری می‌رسد و پیوستگی بافت‌های چوبی آن به گونه‌ای است که درس‌ها به عشایر ما داده است.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی چهارمحال وبختیاری بر این باور است که وقتی به طبیعت، اقلیم، هویت انسانی و معنوی اشاره داریم، ریشه‌هایی را در تک تک این عناصر طبیعی از نظر می‌گذرانیم. مثلا "سنگ" صرفا برای تعیین حریم و محدوده مورد استفاده قرار نمی‌گیرد؛ بلکه وارد زندگی فرهنگی عشایر شده است.

بُعد مردم شناسی سنگ بدین معناست که عشایر از آن برای تعیین حد و مرز زمین‌های کشاورزی بهره می‌گیرند و فضای محل زیست خود را نیز مشخص می‌کنند و از دیگر سو، ضرب المثل و ادبیات کهن خود را در کنار آموزه‌های استوار زیستن را از دل "سنگ" استخراج می‌نمایند.

دسترسی سریع
اینجا چراغی روشن است