آوای قانون چهارشنبه ها از ساعت 11:00 به مدت 60 دقیقه

در آوای قانون بررسی شد: مراجع صلاحیت‌دار یا مرجع شناسی قضایی؟

دالوند در رادیو گفت‌وگو بیان کرد: اگر فرد در ابتدای دعوا مرجع شناسی را صحیح انتخاب کند و دعوا را صحیح مطرح کند اتلاف وقت نمی‌شود.

1400/09/03
|
12:15
|

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت و گو؛ برنامه « آوای قانون » با موضوع مراجع صلاحیت‌دار یا مرجع شناسی قضایی؛ و در ارتباط تلفنی با فضل الله دالوند (قاضی دادگستری و رئیس شعبه 24 مجتمع قضایی شهید بهشتی) روی آنتن رفت.

آوای قانون: مرجع شناسی قضایی را توضیح دهید؟

دالوند: اعم از اینکه موضوع دعوا چه چیزی باشد به تبع آن مرجع رسیدگی کننده متفاوت است و تقسیم بندی آن بر اساس موضوع و قانون است. اگر فرد در ابتدا مرجع شناسی را صحیح انتخاب کند و دعوا را صحیح مطرح کند اتلاف وقت نمی‌شود.

آوای قانون: آیا مراجع تخصصی صلاحیت عام دادگاه‌ها را از بین نمی‌برد؟

دالوند: اصل به صلاحیت دادگاهها است مگر مواردی که قانون صراحتاً از حدود صلاحیت دادگاه خارج کرده است و در کلیه مواردی که مرجع خاص پیش‌بینی نشده است، مرجع آن برای رسیدگی دادگاه است.

آوای قانون: در اعتراضات کارگری و کارفرمایی، باید مستقیماً به دادگاه مراجعه شود؟

دالوند: در خصوص روابط کارگری و کارفرمایی قانون، هیئت تشخیص و هیئت حل اختلاف را پیش بینی کرده است. در هیئت تشخیص مرجع بدوی رسیدگی به اختلافات بین کارگر و کارفرما اگر اعتراض باشد به هیئت حل اختلاف می‌رود؛ ولی برای اجرای رای اداره کار باید پس از صدور اجرایی به محاکم حقوقی مراجعه شود.

آوای قانون: درصورتیکه تردید بود که به کدام مراجع رسیدگی مراجعه شود راهکار چیست؟

دالوند: ممکن است موضوعی چندین خصیصه داشته باشد یعنی هم جرم باشد و خصیصه حقوقی داشته باشد و هم تخلف باشد. مقررات مربوط به صلاحیت گاهی خیلی فنی است و فقط تشخیص کیفری بودن یا نبودن ممکن است مشکل را حل نکند و به مشاورین نیازاست.

وی ادامه داد: تشخیص صلاحیت هر مرجعی با خودش است؛ اما گاهی اختلاف در صلاحیت ایجاد می‌شود و برای حل اختلاف به دیوان عالی کشور فرستاده می‌شود که رای دیوان قطعی است و باید اجرا شود و همین پروسه زمان‌بر است. بنابراین تشخیص اولیه خود شخص خیلی مهم است.

آوای قانون: اگر در دادگاه بدوی حکم صادر شود و در دادگاه تجدیدنظر تشخیص دهد در صلاحیت عمومی نیست آیا باید مستقیم پرونده به دیوان عدالت فرستاده شود؟

دالوند: هیچ کدام از مراجع نمی‌توانند همدیگر را مجبور به رسیدگی کنند چون هر دو مرجع جداگانه و هم ارز هستند. اگر چنین موضوعی مطرح شود از وظایف دیوان عالی کشور است که در هیئت عمومی مطرح کند و عدم صلاحیت برای جلوگیری از بن‌بست است.

آوای قانون: صلاحیت به لحاظ محلی و مرجع چه تفاوتی دارد؟

دالوند: در صلاحیت مرجع، تشخیص داده می‌شود که کجا و کدام مرجع رسیدگی شود؛ اما از حیث مکان هم باید دقت کنیم به کدام شهر یا کدام حوزه قضایی مراجعه کنیم در امور کیفری برای احراز صلاحیت مرجع رسیدگی کننده، محل وقوع جرم است اما در دعاوی حقوقی محل اقامت خوانده و مکانی که قرارداد شکل گرفته یا قرارداد اجرا می‌شود محل رسیدگی است که در اصطلاح حقوقی مراجع محلی می‌گویند.

آوای قانون: در دعاوی خانوادگی مراجع محلی به چه صورت است؟

دالوند: در قانون حمایت خانواده در دعاوی حقوقی به خاطر رفاه حال زوج استثناً با عدول از اصول کلی، اجازه داده شده که زوجه در اقامت خود طرح دعوا کند ولی دعاوی کیفری یک اصل است و باید در محل ارتکاب جرم مطرح شود.

آوای قانون: مرجع پرونده‌های قتل و زنا به چه صورت است؟

دالوند: بعضی از جرائم مستقیم باید به دادگاه بروند و وارد دادسرا نشوند اقتال و جرائم راجع به زنا مستقیم به دادگاه می‌روند و در قانون 302 این موضوع مطرح شده است.

آوای قانون: آرای صادر شده از مراجع غیر قضایی به چه کیفیتی است؟

دالوند: مراجع غیر قضایی از جمله کمیسیون‌ها برای رسیدگی به رای از مراجعی که قطعی شده است در دیوان عدالت اداری به عنوان مرجع عامل اداری می‌تواند مطرح شود و باید در دیوان رسیدگی شود و رای دیوان عدالت اداری قطعی است.

آوای قانون: شکایت از قضات و وکلا کجا مطرح می‌شود؟

دالوند: اگر در پرونده‌ای احراز شود قاضی تخلف کرده و آیین دادرسی را اجرا نکرده باید شکایت انتظامی در دادسرای انتظامی قضات مطرح شود و اگر از نظر مالی هم ضرر کرده باشد می‌تواند در دادگاه حقوقی مطالبه ضرر و زیان کند و برای رسیدگی به جرایم مربوط به قضات، دادسرای ویژه کارکنان دولت تخصیص داده شده است. و در مورد وکلا دادسرای مربوط به کانون، مرجع رسیدگی است.

آوای قانون: در دعاوی که جنبه حقوقی و جزایی دارد آیا در بحث حقوقی می‌توان به مراجع قضایی طرح دعوا کرد؟

دالوند: متناسب با جرمی که رخ داده و خسارت ناشی از جرم می‌توان در همان مرجع کیفری دادخواست داده شود ولی اگر خسارت مورد نظر ربطی به جرم نداشته باشد نمی‌توان آنجا مطرح کرد. نکته دوم مختار بودن است یعنی می‌تواند در دادگاه حقوقی ضرر و زیان جرم را از طریق دعوای حقوقی مطالبه کند.

دسترسی سریع
آوای قانون