ترنج دوشنبه ها از ساعت 11:00 به مدت 60 دقیقه

در ترنج مطرح شد ؛ سبک دلبستگی ناایمن آینده مخربی برای کودکان رقم می زند

روانشناسان معتقدند مادران با القای سبک دلبستگی نا ایمن ، سبب بروز اختلالات رفتاری در فرد و نحوه ارتباط او با جامعه در آینده و بزرگسالی خواهند شد.

1398/11/02
|
08:49

برنامه " ترنج " با موضوع نقش مادر در تقویت مهارت های ارتباطی در خانواده با دکتر زهرا کمالی دهقان ، مجری طرح گفتگوی ملی خانواده با همکاری انجمن جامعه شناسی ایران و معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری ، دکتر مجتبی عباسی اصل ، روانشناس، مشاور خانواده و مشاور توان بخشی از معاونت اجتماعی و پیشگیری قوه قضائیه و دکتر مهناز عسکریان ، روانشناس کودک روانه آنتن رادیو گفت و گو شد.

***ترنج : ارتباط درخانواده چگونه شکل می گیرد و از چه زمانی به مهارت تبدیل می شود ؟

دکتر کمالی دهقان : خانواده یکی از بنیادی ترین نهاد اجتماع است که وظیفه آن اجتماعی کردن اعضا و آماده کردن آنها برای پذیرش نقش در جامعه است. خانواده مانند هر نهاد دیگری در جامعه در طول زمان چه از نظر ظاهری و چه به لحاظ فرهنگی ، اقتصادی و اجتماعی تغییر می یابد.
یکی از این تغییرات ، تغییر در نگرش افراد ، تحصیل ، عقلانیت ، فردگرایی و گسترش رسانه به ویژه در بانوان است . همه افراد در جامعه رشد می کنند و تربیت می شوند و این پرورش ، زمینه جامعه پذیری و پاسخگویی به انتظارات جامعه در مراحل بعدی زندگی افراد را فراهم می کند. هر پدر و مادری عادات فرهنگی خود را به کودکش آموزش می دهد و بسیاری از عادات مسیر زندگی فرد را تعیین می کند. در کنار این ، آموزش مدرسه نیز در تغییر و رشد اخلاق و رفتار افراد نقش مهمی دارد.

***ترنج : با توجه به اینکه شکل گیری شخصیت پیش از 6سالگی صورت می گیرد و با گذشت سن به ثبات و پایداری می رسد ، مادر چگونه می تواند مهارتهای ارتباطی را پیش از 6 سالگی به فرزند خود بیاموزد ؟

دکتر عسکریان : آنچه که در سال های نخستین تولد فرد بسیار اهمیت دارد و عموما نسبت به آن بی توجهی می شود ، سبک دلبستگی است که از سوی مادر به فرزند القا می شود. نخستین سال زندگی کودک مرحله اعتماد در برابر بی اعتمادی است که برای رشد اجتماعی کودک بسیار حیاتی است . در این برهه از زندگی فرد ، مادر مهمترین نقش را بر عهده دارد تا بتواند یک سبک دلبستگی ایمن را برای فرزند برجای بگذارد و فرزند او ثمرات این اعتماد را تا بزرگسالی و هنگام حضور در اجتماع و زمان ارتباط با دیگر افراد جامعه بروز دهد.
در صورتی که سبک دلبستگی ایمن در کودک نهادینه نشود ، در دو حوزه اضطرابی و اجتنابی خود را نمایان می کند و به تبع آن در روابط او تاثیرات مخربی خواهد داشت و همواره در هنگام برقرار ارتباط نگران و پریشان است.

***ترنج : آیا می توان گفت این سبک های دلبستگی متاثر از شیوه تربیت والدین است ؟

دکتر عباسی اصل : سبک های فرزند پروری ترکیبی از میزان پذیرش و کنترل فرد در خانواده است. برای آنکه والد سبک فرزند پروری مناسب داشته باشد باید بین میزان پذیرش نسبت به فرزند خود و کنترل بر او تعادل ایجاد کند ، یعنی کنترل ما بر فرزندمان نباید صفر یا 100 باشد . اگر والد سخت گیر و بیش از اندازه کنترل داشته باشد ، سبب می شود عزت نفس و اعتماد به نفس فرزندش به شدت افت کند و در آینده فرد مضطربی باشد . در مقابل اگر کنترل صفر یا خیلی کم شود ، فرزندی لوس و پرتوقع بار خواهد آمد که در برابر کوچکترین مشکلات شانه خالی می کند و آسیب پذیر می شود.
در روان شناسی مثالی با این محتوا وجود دارد که " وقتی در جیب خود پولی ندارید نمی توانید به کسی قرض بدهید " بنابراین اگر والدی هستیم که رفتار مخربی داریم ، نمی توانیم فرزند شایسته تربیت کنیم چرا که فرزند ما بیشتر از رفتار ما می آموزد تا از گفتار ما. پیشنهاد می شود والدین کتاب های مفید بیشماری که در این حوزه به چاپ رسیده را مطالعه کنند یا اینکه به مشاور مراجعه کنند تا مهارت های مورد نیاز را کسب کنند .

***ترنج : چگونه می توان گفت و گو را در خانواده نهادینه کرد تا بستر ارتباط در خانواده بهتر فراهم شود ؟

دکتر کمالی دهقان : مادر نقش بسیار مهمی در به هنجار کردن افراد بر عهده دارد . مادر امروز یک مادر تحصیل کرده است که وارد حوزه عمومی شده و قدرت تصمیم گیری را در خانواده و اجتماع تجربه می کند. از سوی دیگر نظارت بر فرزندان در محیط خانواده به شکل دیگری تغییر کرده است .
برای مقوله گفت و گوی خانواده کارگاه هایی برای نوجوانان و جوانان برگزار شد که بیشترین موردی که افراد از آن گله داشتند عدم اعتماد والدین مخصوصا مادر به آنها بود و زمانی که دلیل این بی اعتمادی را از والدین جویا می شدیم آنها می گفتند ما احساس می کنیم دوستانی که فرزند ما با آنها در ارتباط هستند قابل اطمینان نیستند و همین موضوع سبب می شد فرزندانشان به سمت دروغگویی و پنهان کاری حرکت کنند. بنابراین لازمه گفت و گو در خانواده بستر سازی برای اعتماد است .

***ترنج : مادران چگونه می توانند سبک دلبستگی ایمن در کودکان خود ایجاد کنند ؟

دکتر عباسی اصل : پژوهش ها نشان می دهد وقتی سبک های دلبستگی شکل می گیرند ، در آینده به سختی تغییر می یابند . بر اساس آمار ، 10 درصد از جمعیت جهان سبک دلبستگی نا ایمن دارند . گرچه 90 درصد دلبستگی ایمن درصد خوبی است اما 10 درصد از جمعیت جهان نیز عدد قابل توجهی است.
توجه داشته باشیم یک مادر علاوه بر برطرف کردن نیازهای فیزیولوژیک کودک خود مانند به موقع شیر دادن و ... ، باید نیازهای عاطفی فرزند خود را رفع نماید . از جمله این نیازها به موقع در آغوش گرفتن ، نوازش و محبت کردن است که بستر های لازم برای امنیت روانی کودک را فراهم می کند.

دسترسی سریع
ترنج