صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

دوشنبه ها از ساعت 22:00 به مدت 60 دقیقه

مدیرکل پژوهش و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) شاخص های مستندنویسی در حوزه دفاع مقدس و چگونگی ورود مستندنگار به وقایع را تشریح کرد.

مریم برادران حقیر با حضور در برنامه "صورت ماه" از شبکه رادیویی گفت وگو لزوم مشارکت مستند نگار را در متن یک رخداد ضروری دانست و افزود: «جایزه های جهانی جدید به ادبیات مستند داده می شود ولی چگونگی نگاه نویسنده مستند اهمیت دارد.»

وی با بیان اینکه ظرفیت های هنری باید وارد مستند نگاری شود، گفت: «فرد مستند نگار در متن مشارکت کرده و با مخاطب ارتباط برقرار می کند.»

برادران با تاکید بر اینکه تحقیق یک مستند نگار باید پر مایه و چنین فردی دارای جسارت در نویسندگی باشد، ادامه داد: «متونی با منبع تاریخی، اگر نویسنده ای هوشمند داشته باشد، بایستی از ظریف های موجود نیز بهره گیری کند و در جایی که تاریخ سکوت کرده است، نقطه مناسبی برای داستان پردازی بدست می دهد.»

این عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) باور پذیری و تعهد به حقیقت را دو وجه آثار مستند دانست و افزود: «نویسنده مستند نمی تواند واقع را غیر واقع نشان داده و ادعا کند تنها بدلیل خلاقیت به این حوزه ورود کرده.»

برادران تصریح کرد: «مستند باید بن مایه فرهنگ را حفظ کند و ضمن تبیین واقعیات، المان های اصلی فرهنگ را نیز حفظ نماید و این مسئله به ادبیات و مستند اهمیت می دهد.»

وی افزود: «گاه مستندها به سمت گزارش نویسی و توصیفات می روند. ادبیات جنگ ما هنوز پر از این صحنه هاست و مستند ساز با شرط تعهد به واقعیات، تنها اقدام به گزارش نویسی می کند و این کار وارد نحله ادبیات نمی شود.»

برادران خاطرنشان کرد: «حیطه اسارت در نویسندگی مستند بسیار تکرار شده است؛ در اینجا محقق اقدام به پرسش گری و بررسی لایه های مختلف نکرده؛ لذا این قبیل آثار مستند دچار کلیشه شده اند و یک نویسنده مستند باید در اینجا دارای جسارت باشد!»

در ادامه امین داوری، محقق دفاع مقدس با تاکید بر اینکه مستند از ادبیات جدا نیست، افزود: «مستند ساز نیازمند جسارت است اما قائل به این موضوع نیستم که باید از مقایع سال ها بگذر تا اقدام به مستند سازی نماییم!»

وی گفت: «اگر قرار است نسبت به یک واقعه تعهد نشان دهیم، باید به عنصر زمان نیز توجه نماییم؛ شاید برای داستان نویسی نیازمند فاصله ای اندک باشیم ولی معتقدم اگر فرصت را از دست دهیم، فردی دیگر وارد این حیطه شده و جذابیت ها را نمایان می سازد اما بعدها [با ورود رسانه های خارجی به این حوزه] نمی توان آن را جمع کرد!»

داوری افزود: «این روند سبب متضرر شدن است؛ اگر دلبسته اسلام و انقلاب هستیم، نباید فرصت را از دست دهیم؛ کما اینکه سید مرتضی آوینی نیز فرصت را از دست نمی داد.»

این پژوهشگر نظامی خاطرنشان کرد :«شهید آوینی از ابتدای جنگ و حتی قبل از آن یا بعد با تشکیل گروه روایت فتح، مستقیما روی محورهای عملیاتی کار کرد و به فاصله چند هفته فیلم را تحویل می داد و به سرعت روی آنتن می فرستاد.»

در این برنامه حبیب عروجی، مستند ساز دفاع مقدس با بیان اینکه سینما در حقیقت همان ادبیات است، سخن خود را آغاز کرد: «داستان های مستند همچون واقعه عاشورا برآمده از حس درونی نویسنده است.»

وی مستند نگار را در حوزه کتاب، وکیل مدافع مردم دانست و افزود: «مستند ساز باید همذات پنداری صحیحی با موضوع داشته باشد و مخاطب را نیز با خود همراه کند.»

عروجی ادامه داد : «صاحب اثر خود سهمی از داستان های مستند دارد؛ چونان که سینمای انقلاب نباید به هیچ نهاد و ارگانی وابسته باشد و عموما سرچشمه در این حوزه مسدود است.»

وی در رابطه با علاقه شخصی خود برای ساخت فیلمی درباره شهید حججی، گفت: «بخشی از فیلم شهید حججی در راه کربلا اتفاقی به دستم رسید؛ امسال کربلا قسمتم شد. می خواستم فقط نگاه کنم. چون حرف جدیدی نداشتم. این حوزه فقط تکرار شده و اثر ادبی و هنری از بین رفته است.»

عروجی با اشاره به اینکه نگاه های هنری تماما انجام گرفته و ابزار فنی دیگری ظهور و بروز نیافته است، تاکید کرد در مستندسازی ها، تنها حس است که مستند ساز را پیش می برد.

همچنین نصرت الله محمودزاده، نویسنده دفاع مقدس با اشاره به اینکه یک نویسنده نمی تواند در حوزه مستند سازی دفاع مقدس، در یک چارچوب خاص اقدام به نویسندگی کند، اظهار داشت: «در دنیا ادبیاتی سراغ نداریم که ناشی از وقاع دوران های مختلف نباشد و حیف است خود را معطل وقایع مهمی کنیم که در کشور دیده نشده است.»

این محقق حوزه ادبیات با تاکید بر اینکه مستند ساز باید دارای روح نویسندگی و ساخت آثار هنری باشد،افزود : «ما این روح را وفاداری می نامیم و در این راستا دوربین، نویسنده یا مستند ساز را جلوی می برد اما در برخی آثار خاطره بافی باب شده است.»

کارشناس ادبی در بخشی دیگر از این برنامه در رادیو گفت وگو اظهار کرد: «وقتی نویسنده دنیای مولف را نشناسد، با لغت های زیبا صحنه های واقعی را زیر سوال می برد.»

"صورت ماه" با اجرای دکتر رشید کاکاوند و تهیه کنندگی بهزاد محمودزاده روانه آنتن رادیو گفت وگو شد.

مرتبط با این خبر