سوفیا سه شنبه ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

در برنامه "سوفیا" مطرح شد؛ دین؛ ندای درونی انسان را در مسیر عشق و محبت بیدار می کند

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی با اشاره به اینکه دین موجب زنده شدن عشق و محبت نهادینه در دل انسان می گردد، گفت: متولیان دین آنگونه که این ندای درونی می گوید، انسان را به سوی معنا نمی خوانند.

1399/01/30
|
10:45
|

سیدجواد میری با حضور در استودیوی برنامه "سوفیا" ظرفیت آرزومندی و نسبت سنجی آن را با بشریت اینگونه تعریف کرد: «مرزهای دوستی و مودت با انسان ها نامحدود است و انسان ها می توانند در جهانی زیست کنند که مودت پایه تعاملات شان باشد.»

وی با بیان این مطلب ادامه داد: «سازمان ملل در سطح جهان فعال است؛ چراکه بشر خودآگاهی خوبی نسبت به قدرت تخریب گری خود دارد و از دل این خود تخریب گری سازمانی پدید آمد که درد و رنج بشر را التیام دهد؛ در ظاهر اما ظرفیت آرزومندی چنین سازمانی به یک نهاد کارمندوارانه و بروکراتیک بدل شد و نتوانست رسالت اصلی خود را پی بگیرد.»

میری خاطرنشان کرد: «تمامی کشورهایی که امروز در کره خاکی واقع هستند، در ذیل نظام سرمایه داری زندگی می کنند که در این سطح، مصالح انسانیت منجر به تحرک نمی شود؛ بلکه در واقع منافع عده ای قلیل متشکل از شرکت های بزرگ فرا ملیتی مطرح است.»

وی با بیان اینکه ارتقای ظرفیت های آرزومندی از دل ایده های سرمایه داری امکان وقوع نداشته و در عین حال تمام بنیان های خردمندان و فیلسوفان و عارفان را از بین می برد، افزود: «به قول علامه جعفر-ره- این عارفان و فیلسوفان دغدغه مشترک بشری و مبتنی بر ایده های متعالی داشتند.»

میری اضافه کرد: «در آغاز دوران جدید که با انقلاب کبیر فرانسه شروع شد، ایده آزادی، برابری و برادری مطرح بود ولی در نهایت از دل این ایده ها استعمار ملت ها، استثمار داخلی و خارجی و نابودی برادری و مودت پدید آمد.»

این استاد جامعه شناسی و ادیان گفت: «در چنین جهانی انسان دچار درد و رنج است چون نسبت محبت آمیز با دیگران ندارد؛ انسان امروز دیگران را به مانند یک شیء می بیند که در خدمت دیگری است.»

میری با بیان اینکه چگونه می توان جهانی را تصور کرد که انسان ها در خدمت دیگران نباشد، گفت: «انسان ها باید نسبتی بر اساس مودت و محبت های انسانی دارا باشد.»

وی در بخشی دیگر از مصاحبه با رادیو گفت وگو اظهار داشت: «برای بشر امروز مواجهه با عرفان سهل تر از دیروز است؛ چراکه تغییر و تحولاتی در جهان امروز بسط پیدا کرده است که دین را به مانند یک نهاد سازمان یافته می نگرد و انقطاع میان بشر و دین، انسان را با خلأ معنایی روبرو ساخته است.»

میری با بیان اینکه ندایی از درون انسان، همواره او را به سوی یک معنا فرا می خواند، گفت: «نهاد انسان ندای عشق و محبت سر می دهد ولی متولیان دین آنگونه که این ندای درونی می گوید، انسان را به معنا نمی خوانند و اینجاست که این بحث مطرح می شود که معنویت بدون دین امکان پذیر هست یا خیر!.»

در ادامه مهدی کمپانی زارع، کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلام ضمن برقراری ارتباط تلفنی با برنامه "سوفیا" به رادیو گفت وگو گفت: «در کتابی آمده بود انسان ها حیواناتی قصه گو هستند که متناسب با این قصه ها زندگی می کنند.»

وی ادامه داد: «انسان گاه زندگی را در مقام بیماری، نیروانا یا رنج می بیند و گاه زندگی را در مقام سرمایه یا ارتباطات انسانی یا شکلی از زیست ماشینی می نگرد.»

زارع با بیان این مقدمه افزود: «ما انسان ها در جهانی زندگی نمی کنیم که در برخورد با مشکلات واکنشی یکسان داشته باشیم؛ بلکه متناسب با قصه هایی که تعریف می کنیم، در جهان های مختلفی زیست می کنیم –به معنای دنیای ذهنی هر یک از افراد-.»

وی با اشاره به تفکر عارفانه حضرت مولانا در باب فلسفه زندگی اظهار کرد: «مولانا زندگی را جایی برای سفر به سوی معشوق می دانست و دنیا را قفسی می پنداشت که ساخته شده است در بدن او و از این باید گذشت.»

زارع گفت: «این چنین انسانی احساس ناکامی نخواهد کرد چون می داند این ها گذراست و می داند انسان قرارگاهی دیگر دارد که به سوی آن گسیل می شود و اینجا مقصود نهایی است.»

این مولف در حوزه فلسفه و ادبیات عرفانی در مصاحبه با رادیو گفت وگو اضافه کرد: «چنین انسانی بسیار تفاوت دارد با فردی که این جهان را آخرین داشته خود می پندارد و پیرامون آن را درد و مرض می بیند.»

زارع در این میان مهم ترین کار ادیان و فلسفه را ناظر بر این نکته دانست که مرگ پایان همه چیز نیست و افزود: «نظامی می گوید: گر بنگرم آن چنان که رایست/ این مرگ نه مرگ نقل جای است/ از خورد گهی به خوابگاهی/ وز خوابگهی به ملک شاهی/ خوابی که به ملک توست راهش/ گردن نکشم ز خوابگاهش.»

وی تصریح کرد: «این تصور نظامی از مرگ انسان را مرگ مشتاق می کند. بنده در کتاب مرگ اندیشی درج کرده ام که عده ای مرگ مشتاقند چون در جهانی خاص زیست می کنند.»

دسترسی سریع
سوفیا