سوفیا سه شنبه ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

تنهایی انسان ریشه در جهل او نسبت به حضور خداوند دارد

دانشیار گروه فلسفه دانشگاه زنجان تنها‌ انگاری انسان را ریشه از بی معنایی زندگی او دانست و در این بین، نبود خداوند در شاکله ذهنی انسان مدرن را موجب تشدید این رعب و ترس در جهان عنوان کرد.

1399/06/26
|
13:53
|

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت‌وگو؛ محسن جاهد در ارتباط تلفنی با برنامه "سوفیا" انسان را به جهت انسان بودن در این دنیا دچار تنهایی و احساس رعب و وحشت دانست و گفت: این تنهایی از مسائل وجودی نشأت می‌گیرد؛ حتی اگر افرادی کثیر پیرامون او باشند اما آدمی باز هم تنهاست.

وی این نظریه را تنهاییِ انفسی یا اگزیستنس خواند و گفت: این تنهایی شقوق مدرن و سنتی نداشته و به بیانی دیگر آدمی از زمانی که پا به عرصه خاکی گذاشت، با این دشواری روبرو بود.

جاهد چنین نقطه ضعفی را موجب پدیدار گشتن بحران میانسالی دانست و افزود: ارسطو در رساله خطابه خود به "نگاه به آینده از منظر جوانان" سخن می‌گوید که وقتی پا به سن پیری می‌گذارد، نگاه آن‌ها معطوف به گذشته خواهد شد.

این تحلیلگر حوزه فلسفه با بیان اینکه انسان در سنین میانی عمر خود بسیاری اهداف زندگی را از دست رفته می‌بیند و لذا فرصتی پیشِ رو ندارد و دچار بحران‌هایی بزرگ خواهد شد، ادامه داد: حیوانات با چنین مقوله‌ای روبرو نیستند و هرچه انسان در ساحتِ انسانی خود گام بردارد، این تنهایی و رعب در جهان را آشکارا احساس می‌کند.

وی به نگاه فلسفه نسبت به تنهایی انسان اشاره کرد و گفت: انسان‌ها تنها به دنیا آمده، تنها زندگی کرده و تنها می‌میرند؛ حال آنکه در جمع باشد که رعب و ترس بزرگی را بر جان آدمی می‌ریزد ولی نکته مهم اینجاست که انسان سنتی، سهل تر به پاسخِ معنای زندگی دست می‌یابد.

جاهد در توضیح این مطلب گفت: در دنیای مدرن جدا از تنهایی اگزیستنس رخدادی دیگر را شاهد هستیم چراکه خدا را با گرایشات مکانیکی در دنیای مدرن، کنار گذاشته‌ایم و در نتیجه افرادی نظیر نیچه می‌گفتند خدا مرده است.

به گفته این استاد فلسفه در اواخر قرن نوزدهم با پدیده‌ای از منظر روانشناختی روبرو بودیم که ادعا داشت دیگر کاری نمانده که خداوند به انجام برساند و تنهایی آدمی در دوره مدرن تشدید شد.

جاهد ادامه داد: غیبت خداوند از منظر آدمی، موجب افزایش حس وحشت و رعب در دنیاست و به همین دلیل نیچه می‌گوید "برهوت فرا رسیده است و وای بر آن کس که برهوت را انکار کند".

وی اضافه کرد: انسان مدرن، سقف آسمان را به پایین کشیده است و به همین جهت قرآن می‌فرماید هر کس از ذکر من دوری کند، زندگی بر او تنگ خواهد شد.

جاهد این سطح از تنهایی را جدا از تنهاییِ اگزیستنس خواند و تصریح کرد: اگر حادثه مدرنیسم هم اتفاق نمی‌افتاد، باز هم باید پاسخی برای معنای زندگی کشف می‌شد ولی مدرنیسم، این قضیه را تشدید کرده و به غیبت مفهوم خداوند انجامیده است.

وی با بیان اینکه مدرنیسم مفاهیمی نظیر علم و توانایی ذاتی بشر را جایگزینِ ترسِ ناشی از غیبت خداوند کرده است، گفت: با فرو ریختن یقین مدرنیسم در قرن بیستم، عملا هیچ چیز در چنگ بشر غربی نماند. این انسان که زمانی مرکز ثقل بود، دیگر قادر به پر کردن هیچگونه خلأ و تنهایی نیست و لذا در دوره معاصر، مقوله معنای زندگی برای بشر بحرانی تر شده است.

دسترسی سریع
سوفیا