صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

چهارشنبه ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

رئیس دانشکده ارتباطات و رسانه دانشگاه صداوسیما با بیان اینکه لفظ فیک نیوز از سال 2014 عمومیت یافته، گفت: این واژه در انتخابات 2016 امریکا به یک فهم عمومی تبدیل شد و هزینه های سنگینی در حوزه سیاسی ایجاد کرد.

محمدحسین ساعی با انتقاد از ساده انگاری اصحاب رسانه و جامعه نخبگانی نسبت به پدیده اخبار جعلی به رادیو گفت وگو گفت: «متاسفانه به این مهم توجه نمی شود که ریشه ایجاد فیک نیوز، به تغییر ماهوی دوران کنونی اشاره دارد.»

وی که در برنامه "انعکاس" رادیو گفت وگو سخن می گفت، تصریح کرد: «نخبگان گاه خبر جعلی را با شایعه یکی می دانند؛ در حالیکه این دو تفاوت های بسیاری دارد و به دو دوره زمانی متفاوت متعلق هستند.»

ساعی با بیان اینکه لفظ فیک نیوز از سال 2014 عمومیت یافته، گفت: «این واژه در انتخابات 2016 امریکا به یک فهم عمومی تبدیل شد و از آن پس نگرانی هایی را در مبنای ارتباطات ایجاد کرد.»

رئیس دانشکده ارتباطات و رسانه صداوسیما ادامه داد: «سبک جدید ایجاد شده در دنیای ارتباطات در حال برهم زدن امکان گزینش های صحیح در جامعه لیبرال سرمایه داری بوده و هزینه های سنگینی در حوزه سیاسی ایجاد می کند.»

ساعی یادآور شد: «در تبلیغات سیاسی امریکا با وضعیتی رو به رو بودیم که در طول تاریخ بشر وجود نداشته و مباحث حقوقی که در جوامع مختلف به صورت سنتی وجود داشت، پاسخگوی چنین تغییر رویکردی نبود.»

وی به رادیو گفت وگو گفت: «شیوه های خبرنگاری از این پس تغییرات ماهوی یافته است و لذا اگر نخبگان با تفکر قرن سنتی می اندیشند، نخواهند توانست با مفهوم جدید خبر جعلی مواجه شوند.»

ساعی تصریح کرد: «شایعه از سوی افراد عادی جامعه گسترش می یابد ولی وقتی با خبر جعلی رو به رو هستیم، افراد و سازمانی حرفه ای پشت ماجرا هستند.»

این کارشناس مسائل رسانه با بیان اینکه رصد جامعه قبل از انتشار جعلیات انجام می گیرد و سپس خبر جعلی تولید و منتشر می شود، افزود: «طنزخبرها هیچگاه جعلی نیستند؛ چراکه گیرنده و فرستنده توافق دارند که این خبر واقعی نیست.»

ساعی ادامه داد: «عامدانه دانستنِ اخبارِ جعلی، آن را به بسیاری مولفه های دیگر شبیه می سازد؛ شایعات عموما تعریفی سازمانی ندارند ولی فیک نیوزها در بازنشرها ثابت می مانند و همچون شایعه، چیزی بدان اضافه نمی گردد.»

وی اضافه کرد: «شایعه با انتقال به نفرات بعدی، عموما تغییر می یابد؛ لذا با رسیدن به منابع سوم و چهارم خبری، تفاوت بسیاری کرده است.»

ساعی همچنین شایعه را مبتنی بر روابط شفاهی انسان ها دانست و گفت: «فیک نیوز متعلق به دوره پست مدرن است؛ بشر در این دوره در تشخیص واقعیت از مجاز ناتوان می شود و در این میان بشر مبنای واقعی و عقلایی نداشته و تنها به رضایت احساسی و عاطفی از دستیابی به خبر بسنده می کند.»

***دروغ؛ 70درصد بیش از حقیقت توئیت می شود

در ادامه مریم سلیمی، دکترای علوم ارتباطات و از مولفان کتاب تفکر و سواد رسانه ای آموزش و پرورش در خصوص ماهیت اخبار جعلی اظهار کرد: «یک نظریه این اخبار را دارای سبقه ای 120 ساله دانسته و اتحادیه جواهیر شوروی به مدت 70 سال از اخبار جعلی برای کنترل و محدودسازی شهروندان استفاده می کرد.»

این پژوهشگر ارتباطات تصویری با اعلام اینکه اخبار جعلی به صورت مغرضانه و برای جهت دهی به افکار عمومی انتشار می یابد، تصریح کرد: «اگر چرچیل امروز زنده بود، می دید که جمله معروف او تحقق یافته. او معتقد بود تا حقیقت شلوار خود را بالا بکشد، دروغ، به آن سوی دنیا رسیده است و محققان ام آی تی این جمله را به اثبات رسانده اند.»

سلیمی ادامه داد: «در بین سال های 2006 تا 1017تحقیقاتی انجام گرفت و دریافته شد دروغ عمیق تر، سریع تر و گسترده تر از حقیقت در تمام دسته های اطلاعاتی منتشر می شود. لذا داستان های دروغین، 70 درصد شانس باز توئیت شدن را دارا هستند و سرعت انتشار آن 6 برابر داستان های حقیقی است.»
این مدرس دانشگاه با اشاره به ابراز نگرانی صرف سازمان ها و نهادهای بین المللی نسبت به گسترش اخبار جعلی به رادیو گفت وگو گفت: «نهادها و کشورها و رسانه های اجتماعی در حوزه جلوگیری از اخبار جعلی تلاش کردند؛ به عنوان مثال فیس بوک در ورود به اخبار جعلی دل نگرانی هایی ایجاد کرد تا اقدام به سانسور برخی اخبار نماید.»

سلیمی در بخشی دیگر از این برنامه اظهار کرد: «مردم درپی انتشار اخبار جعلی بیش از 60 درصد دچار سردرگمی می شوند ولی با در نظر گیری این آمار، می بینیم جامعه آماری که تحت تاثیر فیک نیوزها قرار می گیرد، بسیار بالاست.»

سلیمی رسانه های اجتماعی که در اختیار مخاطب و خاصه دانش آموزان قرار می گیرد را موجب انتشار "فیک نیوزها" دانست و افزود: «اینترنت فضایی برای شکل گیری گره ها ایجاد کرد و در هر دقیقه تعداد زیادی خبر تولید می شود که انفجار خبر را در پی دارد؛ لذا فرصت تشخیص را از مخاطب ستانده است.»

"انعکاس" با اجرای هادی البرزی روانه آنتن رادیو گفت وگو شد.

مرتبط با این خبر