انعکاس چهارشنبه ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

باطنی در مصاحبه با رادیو گفت وگو: کودکان امروز هویت مطلوب خود را در اینستاگرام ساخته اند

دبیر المپیاد سواد رسانه ای ایران با اشاره به دوفضایی شدن کودکان گفت: کودکان امروز هویت مطلوب خود را در اینستاگرام ساخته اند و هیچ علاقه ای به هویت واقعی خود ندارند.

1398/09/24
|
10:00

محمصادق باطنی با حضور در استودیوی پخش زنده برنامه "انعکاس" اظهار کرد: «در روزگار رسانه ها خاصه رسانه های تصویری کودکی رو به زوال است و کودکان در بسیاری موارد به اندازه بزرگسالان می دانند و در این میان گاه بزرگسالان به اندازه کودکان نمی دانند.»

وی افزود: «برای دستیابی به سواد رسانه ای برای کودکان، ابتدا باید کودک را بدرستی بشناسیم. برخی ویژگی های کودکان مستقل از تعریف سنی آن ها، اعم از بومی شدن در عالم دیجیتال است و برای چنین بچه هایی تغییر ابزار شناختی بزرگ ترین بیماری است. این کودکان از استرس ناشی از عدم لمس پذیری یک صفحه دیجیتالی رنج می برند. لذا وقتی هیچ واکنشی از صفحه دیجیتال دریافت نکنند، دچار استرس می شوند و این نگرانی و استرس در آن ها بیماری هایی بوجود می آورد که در دنیا در حال مطالعه است.»

باطنی لمس صفحات دیجیتالی را مشابه قوه شنوایی و بینایی برای نسل های گذشته دانست و تصریح کرد: «وقتی کودکان تاچ می کنند و صفحه ای روشن نمی شود، گویی یک بزرگسال نمی تواند ببیند و بشنود.»

وی دو یا چند فضایی شدن کودکان را از دیگر آسیب های فضای مجازی عنوان کرد و افزود: «فرزندان امروز مرز بین عالم خیال و واقعیت را تشخیص نمی دهند و اگر در یک بازی با حرکت انگشتشان مثلا هندانه ای را قاچ می کنند، کم کم باور می کنند که این قابلیت جادویی را در انگشتان خود دارند و در عالم واقع نیز دنبال چنین کنش گری هایی هستند.»

باطنی اشباع و سرریز اطلاعاتی را از دیگر معضلات کودکان امروز خواند و افزود: «رخدادهای این چنینی مرز میان باور، خیال و واقعیت را برای کودکان امروز از بین برده است و فرزندان ما با پدیده دو فضایی شدن روبرو هستند. این بچه ها دارای هویت مجازی هستند که وقتی در سنین بالاتر خود را در اینستاگرام نشان می دهد، آن کودکان تمام هویت مطلوب خود را در این فضا می سازد و دیگر هیچ علاقه ای به هویت واقعی خود ندارد.»

همچنین مریم سلیمی، مولف کتاب تفکر و سواد رسانه ای و مدرس دانشگاه سواد رسانه ای را منجر به درک عملکرد رسانه و تکنیک های خاص در حوزه تاثیر بر مخاطب دانست و افزود: «تلاش برای درک عملکرد رسانه مبتنی بر تفکر انتقادی و توجه به پیام ارسالی از اهداف مهندسان و تولیدکنندگان پیام است که منافع اقتصادی و سیاسی و... را در بر دارد.»

وی افزود: «سواد رسانه ای تلاش دارد به 5 سوال اصلی در مواجهه با رسانه جواب دهد؛ نخست اینکه فرستنده و گیرنده کیست. همچین کمک می کند نیت و هدف ارسال پیام شناسایی شود و در ادامه تلاش دارد ابزار ارسال پیام را بشناسد. محتوای پیام و ارزش های آن و سبک زندگی و جهان بینی پیام از دیگر اهداف سواد رسانه ای است.»

سلیمی در رابطه با سواد رسانه ای و کودک گفت: «بعضا کودک را بین 3 تا 6 سال تعریف می کنند و حتی یکی از کنوانسیون های حقوق سازمان ملل سن 18 سال به پایین را برای کودکی در نظر می گیرد؛ اما از نظر بنده کودک زیر 12 سال است و نوجوان بین 12 تا 20 سال می باشد و در این میان جوان سنین بین 20 ا 40 را در بر می گیرد.»

وی ادامه داد: «یکی از دلایلی که رسانه های اجتماعی مرزی تعریف کرده اند که کاربران به سن 13 سال رسیده باشند، همین تعریف برای کودکی است.»

در ادامه موسویان، مدیرعامل انجمن سواد رسانه ای به رادیو گفت وگو گفت: «امروزه ثابت شده است که سواد رسانه ای بیش از آنکه برای بزرگسالان مطرح باشد، مقوله ای است که درباره کودکان بیان شده و کودکان باید مورد حمایت قرار گیرند و در سنینی که در حال ایجاد زیر ساخت های فکری برای خود می باشند، [نسبت به رسانه واکنش نشان دهند].»

وی افزود: «هر یک از فعالان در فضای رسانه، خود بعنوان یک رسانه عمل می کنند و لذا تعریف قدیمی برای فرستنده پیام تغییر کرده است و از این رو تاکید بر سواد رسانه ای کودک روی 7 سال اول و دوم می باشد.»

موسویان خاطرنشان کرد: «7 سال دوم در بازه زمانی عمر انسان از درجه بالای اهمیتی برخوردار است؛ چراکه باور ها در این بازه زمانی سنی نهادینه می شود و نیازمند برنامه ریزی خاص است.»

در بخشی دیگر از این برنامه عنایت سالاریان، معاون سازمان پرورش استعدادهای درخشان با بیان اینکه تفکر دانش آموزان و شیوه یادگیری آن ها در مدارس اندک است، اظهار کرد: «معلم و مدرسه تنها منبع اطلاعات دانش آموزان نیستند و کودکان در ایجاد تفکر انتقادی از مهارت لازم برخوردار نمی باشند.»

وی با اشاره به اینکه یک کودک میان دنیای مجازی و واقعی هیچ تفاوتی قائل نیست، تصریح کرد: «کودکان محتوای پیام را گاها غلط درک می کنند و بی هیچ توجهی به اهداف و انگیزه تولیدی، اقدام به ارزیابی محتوا می نمایند؛ لذا رسانه های جمعی جای تربیت پدر و مادر را گرفته اند.»

سالاریان ادامه داد: «از طرفی معلم مدرسه قادر به تربیت نیست و پدر و مادر نیز نمی توانند بعنوان تنها منبع تربیتی ایفای نقش کنند؛ همچنین پژوهش های سواد رسانه ای محدود بوده و اجرایی نشدنی است.»

وی افزود: «این پژوهش ها سطحی و تکراری و از طرفی مفید و دست نخورده است؛ بنابراین باید بجای آموزش سواد رسانه ای در سنین بالا، سواد رسانه ای را از مقطع ابتدایی آغاز کنیم و این کار باید به شکل رسمی صورت گیرد.»

همچنین حجت عرفانیان پور، متخصص آسیب شناسی اجتماعی در خصوص ارتباط میان سواد رسانه ای و آسیب های اجتماعی به رادیو گفت وگو گفت: «نخستین مربی کودک مادر است حتی قبل از اینکه به این دنیا پا بگذارد کنش و واکنش مادر را دریافت می کند.»

وی با بیان این مطلب افزود: «در ادامه بهترین مربی او پدر است و در مراحل بعدی وارد گروه همسالان و مکان های آموزشی می شود.»

عرفانیان پور خاطرنشان کرد: «ابتدا باید بدانیم اولین و بهترین مربی کودک چه کسانی هستند؛ هرچند در ادامه نوع تاثیر این مربیان نسبت به سایرین کمرنگ می شود، اما این دو مربی نخستین خشت را می گذارند که اگر به بدی گذاشته شود، رفتارهای ضد اجتماعی را در فضای واقعی و مجازی از سوی کودک شاهد خواهیم بود.»

"انعکاس" با اجرای علیرضا باستانی و تهیه کنندگی معصومه اسمعیل نژاد روانه آنتن رادیو گفت وگو شد.

دسترسی سریع
انعکاس