انعکاس چهارشنبه ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

در رادیو گفت‌وگو مطرح شد: هنرهای اسلامی به‌عنوان "رسانه" ظهور و بُروز یافته‌اند

پژوهشگر فلسفه رسانه از مرکز تحقیقات آینده‌پژوهی سازمان سراج با بیان اینکه در طول تاریخ اسلام، بسیاری هنرها به‌عنوان رسانه شناخته می‌شدند، گفت: این هنرها حس مذهبی و دینی را در میان مردم ایجاد کرده‌اند.

1400/10/17
|
09:40
|

معمارزاده با حضور در استودیوی پخش زنده برنامه "انعکاس" با بیان اینکه هنرهای دینی، سعی دارند کارکردهای دین را به خوبی تبیین نمایند، گفت: در طول تاریخ اسلامی، این هنرها متناسب با روحِ دین اسلام، شکل و صورتی خاص به خود گرفته‌اند که بیانگرِ ماهیت‌های درونی آن‌ها بوده است. قسمی از این هنرها بر معاری تمرکز داشته است؛ چراکه قصدِ شکل دادن به رسانه‌ای به نام مسجد را داشتند. همین طور خطاطی، شعر و موسیقی هر یک به عنوان رسانه شناخته می‌شوند.

وی در این بین رسانه‌های دیجیتال را در عصر کنونی یادآوری کرد که نقشِ واسطه‌گر را بر عهده گرفته‌اند. در حقیقت اگر خواستارِ دنباله رویِ سنت‌ها باشیم، رسانه دیجیتال را باید به عنوان یک هنر تلقی کنیم تا پیام رسانِ عمیق و واقعیِ امور دین باشد.

معمارزاده نقشِ امور دینی را در زندگی انسان بسیار عمیق خواند و افزود: مناسک مذهبی بیانگر امور دینی هستند و این جاست که باید به نقش مهمِ رسانه توجه کنیم.

وی همچنین در خصوص مطلبِ مورد نظر رادیو گفت‌وگو که همانا "انتقاد نسبت به کلیشه‌های مرسوم" است، اظهار کرد: بنده این نقد را می‌پذیرم و همین نکته، چالشِ اصلی مسئله است؛ چراکه نشان می‌دهد منطقِ واسطه‌گریِ مدیا و رسانه را فهم نکرده‌ایم.

معمازاده رسانه‌های قدیمی در حوزه اسلامی نظیر حسینیه‌ها و تکایا و نیز مساجد را منتج به اقناع‌سازی در میان مردم دانست؛ چون هنر و فرهنگِ گذشته اقتضائات جهان خود و روحِ دینی را می‌شناخت و با خلقِ اثری واسطه‌گر، به اهداف خود می‌رسید.

این رسانه در آن زمان بر دل مردم می‌نشست. چنان که مساجدی نظیر گوهرشاد، شیخ لطف الله و... حسی از تعلق، معنویت و انس را در انسان زنده می‌کند و پیامی که از سوی خُطبای این مکان‌های دینی انتشار می‌یاید، بر دل‌ها می‌نشیند.

در این بین خطوط و نوشته‌هایی که بر تن چنین رسانه‌هایی تقش بسته است، پیامی برآمده از احادیث و آیات قرآنی است که همگی به هنری زیبا بدل گشته‌اند و صرفا صناعت را با خود همراه نداشتند.

این پژوهشگر فلسفه رسانه در بخشی دیگر از سخنان خود در رادیو گفت‌وگو با طرح این ادعا که "امروزه منطق مدیای نوین و مجازی را به خوبی درک نکرده‌ایم و لذا انتشار المان‌های دینی و مذهبی در آن به شکلی کلیشه یا مبتذل صورت می‌پذیرد"، گفت: کارکردهای رسانه در جهان امروز متنوع بوده که یکی از آن‌ها صرفا تبلیغی است.

معمارزاده خاطرنشان کرد: وقتی با امور دینی رو به رو هستیم، مسئله صرفا یک تبلیغات بازرگانی نیست؛ بلکه به امری درونی باز می‌گردد که می‌بایست فضا و هنری متناسب با آن ایجاد و ترویج گردد.

تا زمانی که این کارکرد منجر به خلق اثرِ دینی نشود، پیام از طریق رسانه‌های کنونی منتقل نخواهد شد؛ هرچند اتفاق‌هایی محدود نیز در این رهگذر بروز و ظهور یافته است اما برای دوری از کلیشه‌ها ابتدا باید منطقِ رسانه را درک و سپس اقدام به خلق اثر کرد.

دسترسی سریع
انعکاس