صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

شنبه تا پنجشنبه از ساعت 9:30 به مدت 25 دقیقه

مازیار عطاری، پژوهشگر توسعه پایدار و دارای دکترای آینده‌پژوهی ضمن بیان اینکه ایران در دهه 70 با ادبیات آینده‌پژوهی آشنا شد عنوان کرد که مهمترین کاری که آینده‌پژوهی انجام می‌دهد این است که تصویری از آینده‌های ممکن را برای ما ترسیم می‌کند.

مدیرعامل اندیشگاه حوزه آینده‌پژوهی و توسعه پایدار در «روزنه» در تعریف آینده‌پژوهی گفت: آینده‌پژوهی دانش و هنر مواجهه با عدم قطعیت‌هایی است که در آینده با آن روبه رو می‌شویم. این عدم قطعیت‌ها به این معنا است که ما نمی‌دانیم در افق آینده چه اتفاقی می‌افتد.

وی افزود: مثلا نمی‌دانیم که جمعیت ما در 20 یا 30 سال آینده دقیقا به چه میزان خواهد شد یا تغییرات اقلیمی به چه سمتی خواهد رفت. عدم قطعیت و عدم آگاهی، ضرورت دانش و هنر آینده‌پژوهی را به ما نشان می‌دهد. این عدم قطعیت گاهی اوقات ذاتی است مثلا ما نمی‌دانیم که زلزله اتفاق می‌افتد یا نمی‌افتد اما گاهی ناشی از بازی بازیگران و نقش‌آفرینان است که چون انسان هستند بسیار پیچیده رفتار می‌کنند.

عطاری در پاسخ به این پرسش که برای مواجهه با عدم قطعیت‌ها چه باید کرد، گفت: مهمترین کاری که آینده‌پژوهی انجام می‌دهد این است که تصویری از آینده‌های ممکن را برای ما ترسیم می‌کند و ما اصطلاحا به آن سناریوهای در آینده می‌گوییم.

او ادامه داد: مثلا برای توسعه شهرنشینی و توسعه پایدار در کشور با چند تصویر خوشبینانه و بدبینانه مواجه هستیم. این تصاویرِ ممکن از آینده، به ما یک آگاهی از آینده خواهند داد و در واقع آزمایشگاهی از آینده را برای ما می‌سازند، لذا اگر بتوانیم این آزمایشگاه را با دانش آینده‌پژوهی بسازیم، می‌توانیم برنامه‌ها، راهبردها و تصمیماتی را که اتخاذ می‌کنیم در آن آزمایشگاه بسنجیم و ببینیم کدام تصمیم‌ها و راهبردها در بیشتر آینده‌هایی که پیش رو داریم می‌توانند بهترین جواب را به ما بدهند و اینگونه ما می‌توانیم یک تصمیم‌گیری پا بر جا و مطمئن‌تر نسبت به آینده داشته باشیم و با هر نوع احتمالی که در آینده ممکن است به وجود بیاید مقابله کنیم.

این پژوهشگر توسعه پایدار در رادیو گفت‌وگو خاطرنشان کرد: تقریبا در دهه 70 با ادبیات آینده‌نگاری و آینده‌پژوهی در ایران آشنا شدیم، در دهه 80 حجم بسیاری از کتاب‌های این حوزه ترجمه شد و پروژه‌های متنوعی در سازمان‌های مختلف راه افتاد و در دهه 90 چند دانشگاه برجسته مثل دانشگاه‌های امام خمینی، تهران و پلی‌تکنیک امیرکبیر دوره‌های دکترای آینده‌پژوهی را راه انداختند.

این دکترای آینده‌پژوهی در «روزنه» بیان کرد: در حال حاضر نیز مصوبه‌ای وجود دارد که در سه سال گذشته در هیئت‌دولت تصویب شده و در واقع آینده‌نگاری ملی در حوزه‌های مختلف را تصویب کرده است. هم اکنون شاید بیش از ده‌ها دکترای آینده‌پژوهی در حوزه‌های مختلف داشته باشیم.

وی در پایان گفت: وضعیت و ظرفیت حرکت به سمت اینکه ما بتوانیم تصویر آینده‌نگرانه برای کشور ایجاد کنیم بالا رفته و ضرورتش نیز احساس می‌شود و اکنون وقت آن است که از این فضای مثبت فرهنگی به وجود آمده استفاده کنیم.

مرتبط با این خبر

  • تاثیر روند موجود کشاورزی بر آینده امنیت غذایی

  • سناریو نویسی در آینده پژوهی شفافیت ایجاد می کند

  • طلاق مشکلات متعددی را برای آینده ایجاد می کند

  • حضور در کنار امکانات به معنی برخورداری مردم نیست

  • تاریخ نگاری ایران در دوره طفولیت به سر می برد

  • آینده پژوهی در دانشگاه ها نیازمند تغییر در آموزش عالی است

  • لزوم تقویت آینده پژوهی در نیروهای مسلح

  • آینده پژوهی از غافلگیری سازمان های نیروهای مسلح جلوگیری می کند

  • شرط ساخت و انتقال فناوری توسط دانشگاه ها، تامین بودجه است

  • غفلت نظام تصمیم گیری ما نسبت به تهاجم اقتصادی