صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

شنبه ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

یک محقق و پژوهشگر ادبی با اشاره به حضور خواجه نصیرالدین طوسی در جلسات بحث و درس عطار نیشابوری، گفت: برخی معتقدند مباحث کلامی امامیه یا عصمت ائمه(ع) در شعر عطار برگرفته از مجالست با خواجه نصیر بود.

حامد صلاحی با حضور در برنامه "از پارسی تا فارسی" بمناسبت روز بزرگداشت عطار نیشابوری (25فروردین) با بیان اینکه عطار را نباید تنها در جایگاه شعری نگریست، به مراتب علمی و عرفانی او اشاره کرد و گفت: «عطار حکیم و عالم و ذوالفنون بود و او در علوم دین از جمله فقه و تفسیر و علم الحدیث توانمند بود و این ها را علم نافع می دانست.»

وی افزود: «عطار چندان با بحث های برهانی موافق نبود اما شاخت بسیار خوبی از کلام و حکمت روزگار خود داشت و این مهم را به راحتی ضمن تورق آثار او می توان فهمید.»

صلاحی به رادیو گفت وگو گفت: «در علم نجوم و هیئت نیز چیستان هایی را مطرح می کند و مشخص است در این حوزه نیز همچون متقدمین تواناست و این مسئله مطلقا برای عطار عجیب نیست.»

***چیره دستی عطار در طب و گیاه شناسی

وی همچنین به چیره دستی عطار نیشابوری در حوزه طب و گیاه شناسی اشاره کرد و افزود: «سالخوردگی عطار با نوباوگی مولانا مقارن بود و مهم تر از آن که دکتر شفیعی کدکنی در مقدمه منطق الطیر بدان می پردازد، قرابت جوانی خواجه نصیرالدین طوسی با زمان پیری عطار است که حضوری پر شور در جلسات بحث و درس عطار داشته است.»

صلاحی خاطرنشان کرد: «حتی عطار گاه به مباحث کلامی امامیه یا عصمت ائمه-ع- اشاراتی دارد که برخی معتقدند برگرفته از مجالست با خواجه نصیر بوده است؛ چراکه او در همان زمان جوانی نیز جز دانشمندان بزرگ به شمار می رفت.»

وی در عین حال تاکید کرد که بسیاری آثار برجای مانده در دوران کنونی، منسوب به عطار نیشابوری است و افزود: «بدیع الزمان فروزانفر می گوید این آثار بیش از 10 تا نیست و استاد شفیعی کدکنی نیز به 6 اثر اشاره می کند.»

***عطار عرفان و زهد را رنگ و بویی دگر بخشید

همچنین در این برنامه محمدعلی شفائی (آبان)، استاد ادبیات اصلی ترین تمایز عرفان عطار و افراد پیش از او را فاصله گرفتن از عرفان عبوس و زاهدانه دانست و افزود: «عطار این عرفان را رنگ و بوی ذوق بخشید و لذا ذوق افرادی که اطراف عطار بودند بارور شد.»

وی به رادیو گفت وگو گفت: «این ذوق، شخصیت و آثار عطار را شیرین تر کرد و لذا این شخصیت عده ای را به سوی خود کشاند.»

آبان با بیان اینکه گویی دعوت نامه هایی در شعر عطار نهفته است که مخاطب را جذب می کند، خاطرنشان کرد: «با تمام احترامی که برای دکتر شفیعی قائل هستم ولی آنطور که بنده توقع دارم [درباره عطار قضاوت نکرده و نوعی عصبانیت را نمایان می سازند] و این مسئله بنده را آزار می دهد.»

***عطارهای متعدد در شعر و ادب پارسی

در ادامه بهمن بنی هاشمی، کارشناس ادبی اشعار عطار را با شکستن قواعد عرف و دین، به داستان هایی خارج از واقعیت تشبیه کرد و افزود: «بسیاری مریدان عطار آنچه را می سرودند به نام او منتشر می کردند که از نظر شکلی و محتوایی تشابهی با آثار عطار داشت.»

وی گفت: «دکتر شفیعی کدکنی اشاره کرده اند بسیاری آثار منتسب به عطار، از عطارنامه هایی استخراج شده که بیش و پس از این شاعر سروده شده است و با تخلص فرید یا عطار در ادبیات فارس شناخته شده اند.»

بنی هاشمی در بخشی دیگر از مصاحبه با رادیو گفت وگو اظهار کرد: «در شعر عطار، هم و غم شاعر ایجاد فضای عرفانی و حکمت است و البته این حکمت با معنای کنونی بسیار متفاوت است.»
***عطار و جنون اجتماعی و روحانی

در بخشی دیگر از این میزگرد ادبی در رادیو گفت وگو حسن منصوبی، کارشناس ادبی ضمن مخالفت با سخنان دیگر مهمان برنامه که در خصوص صورت کلی شعر عطار، به تفاخر این شاعر و حکیم نسبت به قدما اشاره کرد، اظهار داشت: «عطر خود را در دو حوزه با سایر شعرا مقایسه می کرد.»

وی با بیان این مطلب افزود: «در عرفان بعد از مغول بیشتر گوشه نشینی را شاهد بودیم اما شعر عطار حاوی ظرافت و پویایی بود که در شعرایی غیر از او کمتر دیده می شد.»

این شاعر ادامه داد: «از ویژگی هایی که باعث ناشناخته شدن عطار است، ارتباط عطار با مسئله جنون است؛ عطار در 5 سالگی با یک آشوب اجتماعی رو به رو است و درد و مرگ و خون را که بعد جنونی حیات است، به تمام و کمال تجربه می کند و در پایان عمر نیز به دست تیغ جنون مغولان کشته می شود.»

میزگرد ادبی "از پارسی تا فارسی" بمناسبت روز بزرگداشت عطار نیشابوری با اجرای دکتر رشید کاکاوند و تهیه کنندگی بهزاد محمود زاده روانه آنتن رادیو گفت وگو شد.

مرتبط با این خبر

  • زبان فارسی سیاست بردار نیست/ مسئولان دیدگاه ملی- مصلحتی داشته باشند