گفتاهنگ جمعه ها از ساعت 22:00 به مدت 110 دقیقه

رادیو گفت و گو

گفتاهنگ

در گفت وگو با یونسی سینكی: چرا سه تار استاد صبا در مراسم ها شنیده نمی شد؟

نوازنده و آهنگساز گفت: استاد صبا با وجود اینکه در نواختن سه تار چیره دست بود اما به احترام استاد خود از نواختن این ساز در مراسم های رسمی امتناع می کرد.

1398/04/31
|
13:50
|

نادر یونسی سینکی در برنامه " گفتاهنگ" رادیو گفت و گو با بیان اینکه تا قبل از دوره قاجار هیچ پیشینه ای از ردیف در موسیقی ایران یافت نشده، اظهار کرد: «موسیقی موجود در گذشته همان گونه ای بوده که امروز به عنوان موسیقی مقامی از آن یاد می شود ولی هنوز نتوانسته ایم توضیح دقیقی در خصوص شکل امروزی ردیف در موسیقی ایرانی پیدا کنیم.»

وی افزود :«فرصت الدوله شیرازی توضیح داده است که بزرگان موسیقی ایرانی از جمله مهدی قلی خان هدایت مرا از تحقیق در اینباره منع کرد و لذا باید هر آنچه از ردیف بر جای مانده را همینگونه که هست، بپذیریم.»

یونسی سینکی اضافه کرد: «موسیقی امروز همان چیزی است که از خاندان موسیقی دان فراهانی به ما رسیده و بدون تحقیق درباره پیشینه، آن را قبول کرده ایم.»

این آهنگساز افزود: «خانواده فراهانی از فراهان که خاستگاه تعزیه ایران است، برخاسته اند و امروز هر آنچه با نام ردیف می شناسیم را در تعزیه ها می خواندند.»

یونسی سینکی گفت: «در موسیقی ایرانی گوشه ای با نام مسیحی وجود دارد. نقل شده است کسی که نقش فرد مسیحی را در تعزیه بازی می کرد، روی صندلی می نشست و چتری بالای سر او تعبیه می شد. این دو مولفه –یعنی صندلی و چتر- از جمله المان های غربی است و در ایران متداول نبوده. لذا وقتی چنین فردی در تعزیه اقدام به خواندن می کرد، نقش خود را با سبک و سیاق امروز می خواند.»

وی ادامه داد: «همچنین فرد حسین خوانِ تعزیه –حسین خون در کلام عامیانه- کسی بود که نقش امام حسین(ع) را بازی می کرد و با لحنی خاص، تعزیه را شروع می کرد و این همان لحنی بود که امروز نیز در تعزیه ها رسم است و کسی درباره آن تحقیق نکرده و [سینه به سینه به ما رسیده است]؛ بنابراین ما نیز باید آن را حفظ کرده و ادامه دهیم.»

این نوازنده چیره دست سنتور در بخشی دیگر از این مصاحبه فرهنگی هنری در رادیو گفت وگو با اشاره به پیشینه فعالیت استاد ابوالحسن صبا به برنامه "گفتاهنگ" گفت :«ایشان دوره ای طولانی شاگرد بودند که حدود 12 سال به طول انجامید و سپس در دوره ای 14 ساله نیز شاگردی درویش خان را کردند.»

یونسی سینکی افزود: «استاد صبا تبحر خاصی در نواختن سه تار، ویولن و تار داشتند ولی بنا به روایتی شنیده ایم به خواهش استاد خود، هیچگاه از ساز سه تار در مراسم های رسمی استفاده نکردند؛ چراکه پسر میرزاعبدالله عبدی –استادِ صبا- نوازنده سه تار بود و از طرفی صبا نیز به قدری بر این ساز مسلط بود که میرزا از دیده نشدن پسر خود هراس داشت.»

این نوازنده موسیقی ادامه داد: «هنر استاد صبا در این بود که ردیف سازی را از حالت خشک خارج ساخت و ردیف سازی را با آوازی ترکیب نمود. این روش برای یادگیری هنرجو سهل الوصول و ماندگاری اثر را در ذهن افزایش داد.»

سینکی در پاسخ به این سوال که آیا این کار استاد صبا به اصل ردیف ضربه نزده است، تصریح کرد: «قطعا این چنین نبوده و استاد صبا کاری بزرگ کرد که موسیقی محلی ما را جمع آوری و به سمع همگان رسانید.»

وی در رادیو گفت و گو خاطرنشان کرد :«اگر موسیقی و ردیف به روز آوری نشود، قطعا از بین می رود. ردیف فقط کلید واژه های موسیقی را به ما ارزانی می دارد و بنابراین نباید خود را در این کلید واژه هایی که دروازه ورود به موسیقی محسوب می شوند، محدود سازیم.»

دسترسی سریع
گفتاهنگ