جرعه ای از ماه ماه رمضان از ساعت 19:30 به مدت 75 دقیقه

رادیو گفت و گو

جرعه اي از ماه

موسیقیدان برجسته كشورمان: مناجات خوان های قدیم با دستگاه های موسیقی آشنا بودند

استاد امین فروغی گفت: یکی از نکات قابل توجه در مناجات خوانی های قدیم، اشراف خوانندگان بر دستگاه های موسیقی ایرانی بوده است.

1399/02/08
|
11:38

ویژه برنامه "جرعه ای از ماه" با موضوع شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی و همچنین آداب و رسوم و شیوه های مختلف مناجات خوانی ایرانیان در ماه مبارک رمضان با حضور استاد غلامرضا کریملو کارشناس مذهبی و استاد مهدی امین فروغی موسیقی دان، تاریخ پژوه و استاد ادبیات روانه آنتن شد.

کریملو در شرح اجمالی فرازی از دعای ابوحمزه ثمالی گفت: امام سجاد (علیه السلام) در فرازی از دعای ربّانی ابوحمزه ثمالی به خداوند می گویند: "خدایا من همان جاهلی هستم که تو علم را به او آموختی."

وی افزود: حضرت سید الساجدین (ع) در این فراز از دعای ابوحمزه ثمالی، خداوند را معلم خود معرفی می کنند لذا خوب است که انسان در هنگام یاد کردن از معلمان خود، در رأس امور از معلم اعظم خود یعنی خدا هم یاد کند.

کارشناس مذهبی مطرح کرد: نکته مهم اشاره حضرت این است که ما در پیشگاه الهی همواره باید دانش آموز باشیم و در مسیر آموزش علوم الهی تلاش کنیم و مبادا به صرف گرفتن مدرک لیسانس و یا مدرک حوزه علمیه خودمان را عالم بدانیم و خودمان را از مسیر انسان هایی که نیازمند علم هستند خارج کنیم زیرا در این صورت شیطان راه را به روی ما خواهد بست و از علم الهی بی بهره خواهیم ماند.

کریملو با اشاره به فرازی از مناجات امیرالمومنین (علیه السلام) در کوفه یادآور شد: حضرت در این مناجات بیان می کنند که "خدایا تو عالمی و من جاهل." البته اینکه حضرت می فرمودند "سَلونی قبل أن تفقدونی" یعنی از من بپرسید قبل از اینکه مرا از دست بدهید نشانه علم بالای حضرت نسبت به مردم بوده وگرنه ایشان خود را در مقابل علم خداوند جاهل می دانستند.

همچنین در ادامه این ویژه برنامه، امین فروغی تاریخ پژوه گفت: اشعار مناجات عبید زاکانی از پررونق ترین مناجات ها در ماه رمضان بوده است، عبید زاکانی متولد قزوین است که مدتی از عمر خود را در کار دیوانی گذراند و مدتی هم در سیر و سفر بود.
وی افزود: عبید زاکانی شاعری طنزپرداز بوده و کلیات آثارش هم شامل قصیده ها، غزلیات و مثنوی ها و رساله های اخلاقی و پند و اندرز است.

استاد ادبیات ادامه داد: مرشدهایی که پیش از افطار در کنار سقاخانه ها و زیرگذرها می ایستادند اشعار عبید زاکانی را با آوازی زیبا می خواندند و رهگذران با شنیدن آن از صفا و معنویت سرشار می شدند و با یک حال روحانی بر سر سفره افطار می نشستند.

این موسیقی دان مطرح کرد: یکی از نکات قابل توجه در مناجات خوانی های قدیم این بوده که خوانندگان به دستگاه های موسیقی ایرانی اشراف داشتند و می دانستند که هر یک از آوازها حالت مخصوص به خود را دارند و از این رو در انتخاب آواز خود دقت زیادی به خرج می دادند به عنوان مثال مرشدان آوازهایی را انتخاب می کردند که برای روزه داران نشاط آور باشد.

امین فروغی همچنین گفت: آهنگی که مناجات خوان های قدیم برای شعر خوانی در صبح انتخاب می کردند با آهنگ مربوط به شعرخوانی در شب کاملاً متفاوت بوده و این حاکی از دقت بالای مناجات خوان ها در تطابق آهنگها با حالات انسان ها در ساعت های مختلف شبانه روز است.

دسترسی سریع
جرعه ای از ماه