عضو كمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با هشدار نسبت به رشد كشت غیرقانونی خشخاش در كشور، از افزایش سطح زیر كشت این محصول از حدود 9 هزار هكتار به 32 هزار هكتار خبر داد.
سید محمد جمالیان، با اشاره به روند افزایشی كشت غیرقانونی خشخاش در كشور گفت: طی سالهای اخیر برای مدیریت مصرف تریاك و مشتقات آن، برنامههای درمانی مؤثری از جمله استفاده از شربت تریاك یا تنتور اپیوم در كشور اجرا شد كه علاوه بر كمك به درمان بیماران، از بروز مسمومیتهای ناشی از ناخالصیها و آلودگیهای موجود در مواد مخدر سنتی جلوگیری میكرد.
وی افزود: كاهش كشفیات تریاك در سال گذشته موجب افت محسوس عرضه شربت تریاك در بازار درمانی كشور شد؛ موضوعی كه نهتنها روند درمان بیماران مبتلا به اعتیاد را با چالش مواجه كرد، بلكه بیماران مبتلا به سرطان، دردهای مزمن و برخی بیماریهای خاص را نیز از این شیوه درمانی محروم ساخت.
عضو كمیسیون بهداشت و درمان مجلس با بیان اینكه این شرایط زمینهساز گرایش برخی كشاورزان به كشت خشخاش شده است، تصریح كرد: بر اساس آمارهای رسمی، سطح زیر كشت خشخاش در كشور از حدود 9 هزار و 345 هكتار در سالهای 1402 و 1403 به حدود 32 هزار هكتار در سالهای 1403 و 1404 رسیده كه نشاندهنده رشد 246 درصدی این پدیده است.
جمالیان با اشاره به تفاوت وضعیت استانها در این زمینه گفت: اگرچه در برخی استانها از جمله خراسان شمالی و سیستان و بلوچستان كاهش سطح زیر كشت مشاهده شده است، اما در تعدادی از استانهای دیگر روند افزایشی نگرانكنندهای وجود دارد كه نیازمند مداخله فوری دستگاههای مسئول است.
وی تأكید كرد: طبق قوانین موجود، كشت خشخاش در كشور ممنوع بوده و هیچگونه مجوزی برای آن صادر نشده است. آنچه اخیراً در دستور كار قرار گرفته، صدور مجوز برای كشت گیاه اولیفرا یا شقایق ایرانی است كه امكان تولید برخی داروهای مسكن و درمانی از آن وجود دارد، اما قابلیت تولید شربت تریاك را ندارد.
جمالیان ادامه داد: همین خلأ باعث شده است كه حتی توسعه كشت قانونی اولیفرا نیز نتواند جذابیت اقتصادی كشت خشخاش را برای برخی كشاورزان كاهش دهد.
وی با اشاره به اقدامات نظارتی و كارشناسی انجامشده در مجلس اظهار داشت: كمیسیون بهداشت و درمان تاكنون چندین نشست مشترك با دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر، وزارت بهداشت و وزارت صنعت، معدن و تجارت برگزار كرده و موضوع از ابعاد مختلف در حال بررسی است.
جمالیان افزود: تجربه كشور در حوزه مبارزه با مواد مخدر نشان داده است كه نگاه صرفاً سلبی نمیتواند راهگشا باشد. زمانی اعتیاد تنها بهعنوان جرم شناخته میشد، اما با تغییر رویكرد و پذیرش آن بهعنوان یك بیماری، بسیاری از آسیبهای اجتماعی و بهداشتی كنترل شد و برنامههای كاهش آسیب نتایج مثبتی به همراه داشت.
عضو كمیسیون بهداشت و درمان مجلس هشدار داد: كاهش كشفیات مواد مخدر و محدودیت در دسترسی بیماران به درمانهای جایگزین، میتواند زمینه بازگشت برخی آسیبهای گذشته را فراهم كند؛ از این رو همكاری همزمان دولت، مجلس و قوه قضائیه برای جلوگیری از تكرار تجربیات تلخ گذشته ضروری است.
وی همچنین از بررسی برخی پیشنهادها درباره مدیریت قانونی و تحت نظارت فرآیند تولید مواد اولیه دارویی خبر داد و گفت: مجلس آمادگی دارد در صورت ارائه نظر كارشناسی دولت، اصلاحات قانونی لازم را مورد بررسی قرار دهد.
جمالیان در ادامه با اشاره به شرایط اقتصادی موجود در كشور خاطرنشان كرد: مشكلات معیشتی میتواند زمینه بازگشت برخی افراد درمانشده به چرخه مصرف مواد یا گرایش جوانان به مصرف را افزایش دهد و از این منظر حساسیت موضوع بیش از گذشته است.
وی افزود: هزینههای ناشی از گسترش اعتیاد تنها متوجه فرد نیست، بلكه خانوادهها، نظام سلامت و اقتصاد كشور را نیز تحت تأثیر قرار میدهد؛ بنابراین این موضوع باید در زمره فوریتهای اجتماعی و سلامت كشور قرار گیرد.
جمالیان به ضرورت استفاده از سیاستهای تشویقی برای كشاورزان اشاره كرد و گفت: موضوع طراحی مشوقها برای جلوگیری از گرایش كشاورزان به كشت خشخاش در كمیسیون كشاورزی و كمیسیون اجتماعی مجلس نیز مطرح شده و بررسیهایی در این زمینه در حال انجام است.
وی در مصاحبه با رادیو گفتگو، با تأكید بر اینكه «زنگ خطر در این حوزه به صدا درآمده است»، خاطر نشان كرد: بیتوجهی به این روند میتواند به شكلگیری آسیبهای گسترده خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی منجر شود؛ از این رو انتظار میرود همه دستگاههای مسئول با اتخاذ راهكارهای علمی و تخصصی، پیش از گسترش بیشتر این معضل، اقدامات لازم را در دستور كار قرار دهند.
